Dossier Lelystad Airport: misleiding centraal

Lelystad Airport is van meet af aan een politieke list geweest: opgezet om Schiphol te laten groeien via een omweg, juridisch onuitvoerbaar geweten voor de opening, en nu misbruikt door de provincie Flevoland als dekmantel voor een autonoom logistiek knooppunt dat draait op arbeidsmigranten — met alle bijbehorende maatschappelijke kosten voor de regio.

Misleiding staat helaas centraal in dossier Lelystad Airport. Lees hier de paper die we hierover schreven.

  • De rechtvaardiging voor Lelystad Airport berust op één centrale aanname: groei van de luchtvaart is cruciaal voor de Nederlandse economie. Die aanname is nooit wetenschappelijk onderbouwd, en al het onafhankelijke onderzoek trekt de tegenovergestelde conclusie. Desondanks blijft het economische argument gebruikt worden in alle communicatie.
  • De oorspronkelijke functie van Lelystad Airport als ‘overloopluchthaven’ was vanaf begin twijfelachtig, maar het is wel als ‘overloopluchthaven’ verkocht aan de Tweede Kamer, bestuurders en samenleving;
  • Een democratisch tekort: De juridische onuitvoerbaarheid van Lelystad Airport was intern bij het ministerie van IenW bekend maar werd jaren verzwegen voor de Tweede Kamer;
  • Over de laagvliegroutes is altijd beloofd dat deze zouden worden opgelost met de luchtvaartherziening. Maar deze routes blijken onoplosbaar en kunnen honderden miljoenen economische schade aanrichten in oa. de verblijfsrecreatiesector. Het publiek en de Tweede Kamer worden misleid door te stellen dat met een aantal aanpassingen de laagvliegroutes zijn opgelost.
  • We zien misleiding bij zowel de geluidsberekeningen als de stikstofcalculaties, deze manipulaties zijn blootgelegd door SATL.
  • Actueel misbruik: de situatie wordt gebruikt om een autonoom logistiek bedrijventerrein door te drukken dat niets met vakantieluchtvaart te maken heeft.

Lees hier het actuele paper dat uitgebreid ingaat op de misleidingen.

Meer hierover

Experts fileren plan herindeling luchtruim: ‘Plan voor Lelystad Airport compleet onduidelijk’

Laat je niet misleiden: Laagvliegroutes zijn niet opgelost.

Lelystad Airport kan niet open. Dit is waarom.

Geen enkele logica en legitimiteit om Lelystad Airport te openen voor vakantievluchten

Aangifte wegens valsheid in geschrifte, misbruik van gezag en verduistering van bewijs rondom stikstofberekeningen Lelystad Airport

 

35.000 keer NEE tegen Lelystad Airport

Ruim 35.000 burgers eisen dat er definitief een streep gaat door de opening van Lelystad Airport voor vakantievluchten. Actiegroepen overhandigden 1 april 2026 een petitie aan Tweede Kamerleden. Een aantal actiegroepen van SATL was hier uiteraard bij. 

Greenpeace: Ruim 35.000 handtekeningen overhandigd tegen opening Lelystad Airport

RTV Oost: 35.000 handtekeningen tegen Lelystad Airport: ‘Zet er definitief een streep door’

AD: Tienduizenden handtekeningen tegen Lelystad Airport: ‘Zet streep door vakantievliegveld’

 

 

Experts aan Tweede Kamer: luchtruimherziening biedt geen enkele oplossing voor laagvliegen

Op uitnodiging van de Tweede Kamer werden diverse experts uitgenodigd voor een rondetafelgesprek om hun inzichten te delen over Lelystad Airport. Uiteraard werd ook SATL uitgenodigd om haar visie en inzichten te delen.

SATL heeft nog eens benadrukt dat er niets klopt van de claim door Schiphol Group en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat het probleem laagvliegen opgelost zou zijn. De realiteit is echter dat het niet opgelost kan worden, ook niet met de herziening van het luchtruim.  Met de plannen blijft laagvliegen over lange afstanden bestaan, de situatie verslechtert zelfs. In plaats van een inhoudelijke oplossing is vooral sprake van framing en het doen van onbewezen claims. Dit bemoeilijkt een eerlijk oordeel door politiek en bestuur en ondermijnt de vereiste onafhankelijke, zorgvuldige en transparante rol van het ministerie.

Zie ook: Rondetafelgesprek over Lelystad Airport | Tweede Kamer der Staten-Generaal

Onafhankelijk adviescommissie: Plannen ‘compleet onduidelijk’.

Eind 2025 kwam een door de Tweede Kamer ingestelde adviescommissie tot een soortgelijke conclusie:  De adviescommissie haalt hard uit naar de plannen luchtruimherziening omdat het onduidelijk is of de beloofde winst – minder geluid en schonere lucht – daadwerkelijk wordt behaald. Over de laagvliegroutes zegt het advies dat het nog volstrekt onduidelijk is hoe de vliegroutes veilig in het luchtruim kunnen worden ingepast en of dit kan zonder extra hinder voor omwonenden.

Lees hier meer over dit advies.

Meer hierover

Elsevier Magazine: ‘Grote plannen, harde grenzen: Lelystad Airport vast in juridisch moeras.’ 

RTL Nieuws: ‘Naar de costa’s vanaf vliegveld Lelystad gaat nog wel tien jaar duren.’

De Stentor: ‘Dit is wat experts tegen de Tweede Kamer zeggen over de kansen van vakantievliegveld Lelystad.’ 

SchipholWatch: ‘Professor Beunen: Lelystad Airport is juridisch en ecologisch een fata morgana. 

Pitane: ‘Experts en provincies botsen: Lelystad Airport dreigt juridisch slagveld te worden’.

Luchtvaartlobby dicteert beleid – en met effect

Op 26 maart 2026 verscheen een artikel in het NRC ‘De erfenis van Madlener: hoe de luchtvaartlobby het won van de omwonenden’ Deze uitgebreide reconstructie geeft een goede inkijk in de dynamiek tussen luchtvaartsector en ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en laat zien hoe niet het ministerie, maar de luchtvaartsector beleid bepaalt. 

Ambtenaren onder druk

Minister Madlener vraagt ambtenaren om onrealistische aannames als feit te zien, wankele voorspellingen voor waar aan te nemen om daarmee een gewenste uitkomst te onderbouwen. Ten gunste van de sector en ten koste van omwonenden van Schiphol. Van een eerlijke en transparante belangenafweging is geen sprake.

NRC: De erfenis van Madlener: hoe de luchtvaartlobby het won van de omwonenden.

Onrealistische business case

In dat licht is het ook interessant om te kijken naar de zogenaamde business case die minister Madlener eind 2024 presenteerde. De minister stuurde toen de Tweede Kamer de toelichting van Lelystad Airport op hun actuele business case. Conclusie: de luchthaven is rendabel vanaf 10.000 vliegbewegingen. Nu zou je van een ministerie een degelijke en feitelijk onderbouwde business case mogen verwachten. Maar niets is minder waar.  De business case is onvolledig en niet realistisch. De conclusie dat Lelystad Airport rendabel is bij 10.000 vliegbewegingen, is dan ook misleidend te noemen.

Lees hier het artikel.

Patroon: Schiphol Group dicteert

Soortgelijk patroon en het ontbreken van een eerlijke belangenafweging zagen we rondom de omstreden Verkeersverdelingsregeling. SATL maakte een reconstructie en schreef er een boek over met de veelzeggende titel: Schiphol Regeert.

In dit boek wordt aan de hand van onderzoek beschreven op welke manier Schiphol Group bepaalt hoe de Tweede Kamer geïnformeerd wordt. En de reconstructie laat zien hoe de Tweede Kamer meerdere keren bewust verkeerd geïnformeerd wordt. 

Lees meer over

NRC: De erfenis van Madlener: hoe de luchtvaartlobby het won van de omwonenden.

Minister Madlener probeert Tweede Kamer te misleiden met nieuwe business case Lelystad Airport

Lancering boek: ‘Schiphol Regeert’ 

SATL begrijpt protestactie Greenpeace: Opening Lelystad Airport onacceptabel

SATL spreekt nadrukkelijk haar begrip uit voor de protestactie van Greenpeace tegen de mogelijke opening van Lelystad Airport. Volgens SATL is deze actie een logisch en noodzakelijk signaal. 

SATL diep teleurgesteld over koers nieuw kabinet rond Lelystad Airport

De Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL) reageren met grote teleurstelling op het zojuist gepresenteerde regeerakkoord. Ondanks eerdere toezeggingen en duidelijke verkiezingsbeloften wordt Lelystad Airport opnieuw genoemd als luchthaven die in gebruik kan worden genomen voor vakantievluchten.

In het coalitieakkoord staat dat Lelystad Airport wordt ingericht als luchtmachtbasis voor Defensie, met civiel medegebruik. Daardoor kan de luchthaven tevens worden geopend voor groothandelsverkeer, met initieel 10.000 vliegbewegingen. Als voorwaarde wordt genoemd dat Lelystad Airport aan alle wettelijke vereisten moet voldoen, waaronder het beschikken over een natuurvergunning.

Dit staat haaks op het verkiezingsprogramma van D66, waarin expliciet was opgenomen dat Lelystad Airport niet zou openen. Juist omdat D66 een sleutelpositie heeft binnen de nieuwe coalitie, hadden omwonenden en maatschappelijke organisaties gehoopt op meer politieke ruggengraat en leiderschap.

“Luchtvaart blijft de olifant in de klimaat-porseleinkast,” zegt Leon Adegeest, voorzitter van SATL. “Het stikstofprobleem is niet opgelost, Schiphol heeft nog altijd geen natuurvergunning en Lelystad Airport evenmin. Dan had het van leiderschap getuigd om nu eindelijk een duidelijk regeringsbesluit te nemen en dit dossier te sluiten – niet via omwegen, maar constructief en toekomstgericht.”

SATL benadrukt dat er inhoudelijk niets is veranderd aan de bezwaren tegen opening. Er is geen natuurvergunning, de stikstofruimte ontbreekt, laagvliegroutes zijn niet opgelost en zonder baanverlenging voldoet het vliegveld niet aan internationale veiligheids- en operationele eisen. Bovendien heeft de Tweede Kamer zich vorig jaar tot drie keer toe uitgesproken tegen opening van Lelystad Airport voor burgerluchtvaart.

Het regeerakkoord koppelt vakantievluchten aan defensie en houdt daarmee het perspectief op opening open, zonder dat de fundamentele randvoorwaarden zijn ingevuld. Dat het kabinet geen overhaaste opening forceert, is verstandig. Tegelijkertijd blijft het perspectief op opening in stand, terwijl de maatschappelijke en juridische bezwaren blijven bestaan.

“Als de politiek deze verantwoordelijkheid niet neemt, dan rest de rechtsstaat,” aldus SATL. “Wij zijn daar al jarenlang op voorbereid en zullen, indien nodig, opnieuw naar de rechter stappen.”

SATL blijft zich inzetten voor bescherming van leefomgeving, gezondheid en natuur, en zal politici blijven aanspreken op consistent stemgedrag en eerder gedane beloften. Zonder een Kamermeerderheid voor opening geldt wat ons betreft nog steeds: geen draagvlak, geen vakantievluchten.

 

8 burgemeesters (wederom): ‘Geen opening Lelystad Airport’

Acht burgemeesters van Noord-Veluwse gemeenten roepen minister Robert Tieman van Infrastructuur en Waterstaat op om geen besluit te nemen over de opening van Lelystad Airport.

De burgemeesters vrezen dat vakantievluchten over de Veluwe de leefbaarheid en natuur in het gebied ernstig aantasten. Volgens hen moeten deze zorgen eerst serieus worden meegewogen voordat er een besluit valt.

Het is in dit dossier de zoveelste oproep van deze burgemeesters aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat om te komen tot een redelijke belangenafweging en zorgvuldige processen, waarbij de bezwaren van gemeenten serieus worden genomen.

Waarschuwing: onacceptabele gevolgen

Eerder in 2025 deden gemeenten deze oproep:

Noord-Veluwse gemeenten waarschuwen minister voor onacceptabele gevolgen luchtruimherziening

Lees meer

De Stentor: Burgemeesters Noord-Veluwe tegen minister: ‘Open Lelystad Airport niet’

Harderwijker Courant: Gemeente Harderwijk maakt zich zorgen over vliegroutes en stuurt samen met andere gemeenten brief aan minister

RTV Focus: Noord-Veluwse burgemeesters waarschuwen voor overhaaste opening Lelystad Airport

Gemeente Elburg: Burgemeesters Noord-Veluwe: maak bij Lelystad Airport pas op de plaats

Maatschappelijk en politiek draagvlak voor Lelystad Airport

 

 

Brandbrief aan demissionair minister Tieman: opening juridisch onmogelijk

SATL heeft op 2 december 2025 een brandbrief gestuurd aan demissionair minister Tieman (BBB) van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dit naar aanleiding van geruchten dat de minister op verzoek van Schiphol Group nog voor het aantreden van de nieuwe regering een beslissing wil nemen over Lelystad Airport. 

Opening = juridisch onmogelijk

In deze brief wordt de demissionair minister gewezen op de juridisch onmogelijkheid om Lelystad Airport te openen voor groothandelsverkeer (vakantievluchten).

Er ontbreekt een juridisch houdbare natuurvergunning, net als een Milieu Effect Rapportage (MER) en een actuele Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse (MKBA).

Salami tactiek

Het is onrechtmatig om een vergunningstraject in te gaan voor 10.000 vluchten, terwijl achter de schermen door het ministerie in nauwe samenwerking met de Schiphol Groep, wordt gewerkt aan 45.000 vluchten. Door nu maar voor een klein deel een vergunningsaanvraag te doen, maakt men gebruik van een salamitactiek en dit is onrechtmatig en tegen de richtlijnen van de overheid in, zoals valt te lezen in: Handreiking Dienstenrichtlijn en ruimtelijke ordening 2019

Valkuilen bekend bij ambtenaren en minister

De juridische valkuilen zijn bekend bij de ambtenaren van het ministerie, zo blijkt uit de adviezen hierover aan de minister. 

Deze punten en gelet op recente uitspraken van de Raad van State inzake Schiphol, PAS, saldering en natuurvergunningen, maken dat elke vorm van openstelling — zelfs beperkt — niet binnen de geldende wetgeving kan plaatsvinden en onvermijdelijk zal leiden tot langdurige, kansarme procedures.

Zeg niet dat we niet gewaarschuwd hebben.

Minister kan geen beslissing nemen

Meermaals heeft de minister aangegeven nog in 2025 een beslissing te willen nemen over Lelystad Airport. Mocht de minister doof blijken voor alle valkuilen en toch een beslissing willen nemen om Lelystad Airport te openen, dan kan hij dat eenvoudigweg niet.

De minister is ten eerste demissionair, een nieuwe regering is komende en dan is dit soort besluiten uit den boze. Mocht de minister dit gegeven naast zich neerleggen, dan kan hij alleen een richtinggevend besluit tot opening nemen, ook wel een zogenoemd ‘non-besluit’, bedoeld om de beeldvorming te beïnvloeden. 

Het enige besluit dat de minister nu kan nemen, is dat Lelystad Airport niet opengaat voor groot handelsverkeer. Alle andere besluiten zouden non-besluiten zijn en getuigen van onbehoorlijk bestuur.

Zie ook

Lelystad Airport kan niet open. Dit is waarom.

Geen enkele logica en legitimiteit om Lelystad Airport te openen voor vakantievluchten

Lelystad Airport is als een dood paard: zinloos om eraan te blijven trekken

Misleiding door Schiphol Group: ‘Problemen Lelystad Airport zijn opgelost’. Tegendeel is waar.

 

Direct omwonenden: ‘Onze zorgen over Lelystad Airport worden genegeerd’

Direct omwonenden van Lelystad Airport reageren teleurgesteld op de recente uitlatingen van staatssecretaris Gijs Tuinman (BBB) over de toekomst van het vliegveld. Zij vinden dat hun zorgen over mogelijke extra geluidsoverlast en de impact van militaire activiteiten onvoldoende worden meegenomen. Dit laat De Club Direct Omwonenden (CDO) weten in een brief aan de Tweede Kamer en provincie Flevoland.

De onrust is de afgelopen weken toegenomen nu Lelystad is gekozen als locatie voor de stationering van F-35-straaljagers. Minister Tieman van IenW (BBB) is nog steeds voorstander van de koppeling met vakantievluchten. Veel bewoners vrezen dat vooral een koppeling grote gevolgen zal hebben voor hun leefomgeving. CDO stelt dat 

Volgens de omwonenden blijft er vanuit Den Haag vooral sprake van mooie woorden, zonder dat hun bezwaren daadwerkelijk worden meegenomen in besluitvorming. Zij roepen het kabinet op om eerst duidelijkheid te geven over de plannen en serieus naar alternatieven te kijken.

‘Koppelverkoop’

De Club heeft al eerder nadrukkelijk afstand genomen van het standpunt van de provincie en de gemeente Lelystad, die vakantievluchten als voorwaarde stellen voor de komst van F-35’s: ‘koppelverkoop’.

In een eerdere brief stelden zij: ‘… Dat we ruimte voor Defensie nodig hebben, begrijpen wij als omwonenden ook en de komst van de F35 is indien er met
Defensie goede afspraken kunnen worden gemaakt, voor omwonenden aanvaardbaar. Ook wij verstaan de huidige tijdsgeest. Maar goedkope vluchten naar de zon hebben wat ons betreft, gezien de daarmee samenhangende overlast echt geen prioriteit….’

Meer hierover

Omroep Flevoland: ”Direct omwonenden vliegveld: ‘Staatssecretaris neemt ons niet serieus”

Stichting CDO

Experts fileren plan herindeling luchtruim: ‘Plan voor Lelystad Airport compleet onduidelijk’

Een onafhankelijke adviescommissie, die op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek heeft gedaan naar de nut en noodzaak van de nieuwe indeling van het luchtruim, heeft haar advies uitgebracht. De adviescommissie haalt hierin hard uit naar de plannen. Volgens de experts is het onduidelijk of de beloofde winst – minder geluid en schonere lucht – daadwerkelijk wordt behaald. Sterker nog: de totale geluidsbelasting zal waarschijnlijk niet afnemen. De boodschap van de commissie is helder: het kabinet kan zijn beloften niet hardmaken en moet de plannen grondig heroverwegen.

Zeer kritisch

De Adviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening is een onafhankelijke groep experts, die op verzoek van de Tweede Kamer advies geeft over de herindeling van het luchtruim. De commissie, onder voorzitterschap van oud-gedeputeerde Jan Jacob van Dijk en met onder meer luchtvaartdeskundige Joris Melkert (TU Delft), beoordeelt of de plannen haalbaar zijn en voldoende rekening houden met omwonenden. Ook een afgevaardigde van SATL heeft zijn inhoudelijke bijdrage geleverd.

Het rapport is vooral kritisch over Lelystad Airport. De commissie stelt dat het compleet onduidelijk is hoe deze luchthaven – bedoeld voor F-35-oefenvluchten én vakantievluchten – veilig en zonder extra hinder kan worden opgenomen in het vernieuwde luchtruim.

Geen oplossing laagvliegroutes

De huidige laagvliegroutes, waar veel zorgen over bestaan, zouden in de toekomst verdwijnen, zo is omwonenden en de Tweede Kamer altijd voorgehouden in de groeiplannen van het vliegveld. Voormalig minister Nieuwenhuizen beloofde in 2019: ‘Ze vliegen straks zo hoog dat je het niet meer hoort‘. Met de herziening van het luchtruim, zouden alle problemen van de laagvliegroutes worden opgelost. Demissionair minister Tieman (BBB) staat ook op dit standpunt.

De experts van SATL hebben keer op keer benadrukt dat er veel loze beloften zijn, maar dat er nog steeds geen haalbare oplossing is voor de schadelijke laagvliegroutes. 

Laat je niet misleiden: Laagvliegroutes zijn niet opgelost.

Geen oplossing: vliegtuigen blijven tóch laag over komen.

En de commissie bevestigt dit. In het advies wordt gesteld dat het nog volstrekt onduidelijk is hoe de vliegroutes veilig in het luchtruim kunnen worden ingepast en of dit kan zonder extra hinder voor omwonenden. Nieuwe vliegroutes zijn nog niet uitgewerkt en de impact op de omgeving is onbekend.

Daarnaast waarschuwen de experts dat als gevolg van de plannen elders juist hinder kan toenemen. Door uitbreiding van militair oefengebied in het noorden verplaatst een drukke naderingsroute voor Schiphol naar het zuiden, waardoor regio’s als Harderwijk, Zeewolde en delen van Oost-Nederland mogelijk meer vliegtuigen over zich heen krijgen.

Dringend advies: 

De commissie geeft een duidelijk en dringend advies aan minister Tieman van Infrastructuur en Waterstaat (BBB) en de staatssecretaris Tuinman van Defensie (BBB): maak een pas op de plaats! Ze raadt aan geen definitieve besluiten te nemen over de herindeling van het luchtruim zolang de gevolgen voor de leefomgeving nog zo onduidelijk zijn. Negeert het kabinet dit advies, dan loopt het risico op juridische procedures en vertragingen.

Kortom: eerst het huiswerk goed doen en aantonen dat burgers er niet op achteruitgaan.

Meer weten?

Het complete rapport is hier te vinden.

Rapport Adviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening.

De Stentor: ‘Harde kritiek op nieuwe indeling luchtruim, ‘compleet onduidelijk’ hoe Lelystad Airport daar in past’

Omroep Flevoland: ‘Adviescommissie kritisch over uitbreiding Lelystad Airport’

RTL Nieuws: ‘Nieuwe indeling luchtruim levert geen milieuwinst op’

Eerdere items over de luchtruimherziening en laagvliegroutes