Regionale luchthavens vaak geen aanjager van economische groei

Kleine regionale luchthavens leiden een onzeker bestaan, maar worden tegelijkertijd vaak gezien als aanjagers van de regionale economie. Dat beeld klopt niet, concluderen Felix Pot en Sierdjan Koster van de Rijksuniversiteit Groningen. De economisch geografen bevestigen weliswaar het verband tussen luchtvaart en economische groei in algemene zin, maar concluderen ook dat de groei rond kleinere luchthavens in de meeste gevallen beperkt is.

Bovendien volgt economische groei meestal niet de groei van het vliegverkeer, maar werkt het vaker andersom. Regionale luchthavens zijn daarmee geen aanjagers van economische groei. In discussies over het ondersteunen van regionale vliegvelden zou dan ook het maatschappelijk belang centraal moeten staan en niet het economisch belang zoals nu vaak het geval is, stellen de onderzoekers.

Een bijzonder interessant onderzoek. Lees er hier meer over:

Meer informatie

Lees meer over het onderzoek: ‘Small airports: Runways to regional economic growth?’

Contact: Felix Pot of Sierdjan Koster

‘Lelystad Airport niet openen is de enige juiste beslissing voor Nederland’

Regeerakkoord: Nu geen opening Lelystad Airport

Lelystad Airport is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een ware bestuurlijke puinhoop. Gesjoemel met berekeningen, laagvliegroutes die toch niet worden opgelost, een verliesgevende business case en misleiding van burger, gemeenten, provincies en Tweede Kamer. ‘Gezien de bestuurlijke chaos, de schadelijke effecten van laagvliegen op onze leefomgeving en het klimaat, is de keuze om Lelystad Airport niet te openen de enige juiste’ stelt SATL (Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen)-voorman dr. ir. Leon Adegeest.

De 24 burgergroepen die zich hebben verenigd in SATL zijn niet verbaasd over het uitblijven van een Kabinetsbesluit over de opening Lelystad Airport. “Wij tonen al vijf jaar met feiten aan dat Lelystad Airport onnodig, onhaalbaar en onrechtmatig is. Gelukkig schiet het Kabinet zich, zoals Rutte III eerder wel deed, nog niet in eigen voet”, aldus Leon Adegeest.

Adegeest constateert dat een besluit tot opening de voorbije maanden politiek onhaalbaar is geworden. Niet alles kan. De stikstofproblematiek, ontbrekende vergunningen en de onoplosbare laagvliegroutes zijn onneembare hordes. Het is goed om te zien dat partijen als ChristenUnie, D66 en CDA hun verkiezingsbelofte (‘géén laagvliegroutes’) niet hebben gebroken. Positief is ook dat er in het regeerakkoord aandacht is voor de omvangrijke negatieve effecten van de luchtvaart en dat de laagvliegroutes concreet genoemd worden als probleem.

De 24 burgergroepen verenigd in SATL blijven, in nauwe samenwerking met provincies en gemeenten, doorgaan met hun strijd voor behoorlijk bestuur, juiste procedures en de bescherming van de leefomgeving voor Nederlanders.

Verzoek tot handhaving: Lelystad Airport voldoet niet aan veiligheidseisen

Op dit moment voldoet Lelystad Airport niet aan de nationale en internationale veiligheidsnormen. En vanwege deze overtredingen dient SATL samen met een aantal andere organisaties een verzoek tot handhaving in bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De overtredingen betreffen de schending van de veiligheidsnormen ten aanzien van een aantal onderdelen van de luchthaven, waaronder de startbaan, vereiste verlichting en het gebied rondom de baan.

Veiligheid in het geding

In het AIP, het handboek voor Piloten staat de ‘runway’ voor Lelystad Airport omschreven als een van 2700 meter. Er is echter geen ‘runwaystrip’ en geen ‘runway safetyarea (RESA)’, een veiligheidszone zoals voorgeschreven en hiermee voldoet de startbaan niet aan de internationale veiligheidsnormen die uiteraard ook gelden voor Nederland.


De ontbrekende ‘runwaystrip’ + ‘runway safetyarea’  (respectievelijk 60m + 240m aan weerszijden) maken dat de werkelijke runway slechts 2100 meter is en niet de 2700 meter zoals beschreven.

ILT handhaaft niet

De Inspectie voor de Leefomgeving en Transport (ILT) had toe moeten zien op de noodzakelijke realisatie van de RESA zo staat in de MER 2014 die onderdeel is van het Luchthavenbesluit Lelystad Airport. Dit is echter niet gebeurd.

Het is onduidelijk waarom ILT niet handhaaft. Mogelijk hangt dit samen met het gegeven dat ILT onderdeel is van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. En precies dit ministerie werkt nauw samen met Schiphol om Lelystad Airport zo snel mogelijk geopend te krijgen.

SATL constateert dat de ILT geen effectief toezicht heeft gehouden en heeft een verzoek tot handhaving (pdf) gedaan

Aanpassingen moeilijk en kostbaar

Uitbreiden van de startbaan naar de vereiste 2700 meter is onmogelijk; aan de ene kant ligt de provinciale weg en aan de andere kant ligt de politieacademie. Om aan de veiligheidsnorm te voldoen zal de luchthaven hoge kosten moeten maken.
Hoe is dit zo ontstaan? Experts gissen ernaar en denken aan ‘onkunde’ bij de ontwerpbureaus.

Als Lelystad Airport niet door gaat, wat dan wel? ‘Natuur’ is de wens.

Er is veel protest tegen de opening van Lelystad Airport. Maar de regering gaat gewoon door met de plannen voor dit nieuwe vliegveld. Uit onderzoek blijkt nu dat een meerderheid van de Nederlanders helemaal geen groei wil van de luchtvaart. Dus in de prullenbak met die plannen.

Als Lelystad Airport definitief niet doorgaat, willen mensen er het liefst natuur voor in de plaats. Dat blijkt uit onderzoek van I&O Research. Maar als Lelystad Airport er niet komt, wat komt er dan voor in plaats? Hieronder 7 inspirerende voorbeelden van plekken die een nieuwe en leukere invulling kregen.

Ga hier naar de inspirerende voorbeelden.

 

 

Oplossing voor woningnood: BBB wil woningen en landbouw ipv Lelystad Airport

BBB wil nieuwe groene stad met 300.000 woningen in Oostvaardersplassen

De grondhonger is niet te stillen in Nederland. Iedereen doet een beroep op de ruimte. Groen (vruchtbare, voedselproducerende grond) wordt ingeruild voor grijs (woningen, wegen, data- en distributiecentra, mega-wind- en zonneparken). Nederland staat op het punt onherstelbare schade aan te richten op het platteland.

De BoerBurgerBeweging wil een nieuwe groene stad met 300.000 woningen. Wonen, landbouw en recreatie. En de plannen voor Lelystad Airport kunnen dan van tafel.

 

Maatschappelijk draagvlak krimp luchtvaart sterk toegenomen

In 2020 deed Motivaction, in opdracht van het ministerie van I&W, wederom onderzoek onder Nederlanders naar het draagvlak voor de luchtvaart. 

Overall kan je stellen dat het draagvlak voor de luchtvaart verder is afgenomen en het draagvlak voor krimp sterk is toegenomen. Intussen wil de helft (49%) van de Nederlanders krimp van het aantal vluchten ten opzichte van voor de coronacrisis. En 28% wil geen verdere groei. Maar een klein en sterk dalend aandeel Nederlanders (14%) is voor verdere groei van de luchtvaart is. Ook is de bereidheid om het vlieggedrag aan te passen verder gegroeid.

Hoofdvragen

  • Wat is de opinie van Nederlanders over en het draagvlak voor (de ontwikkeling van) de luchtvaart in Nederland?
  • Hoe is hun eigen vlieggedrag en houding ten aanzien van maatregelen met betrekking tot de luchtvaart?
  • In hoeverre kenmerken omwonenden van de luchthavens van Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven en Lelystad zich door andere opvattingen en gedrag dan niet-omwonenden?
  • Hoe ontwikkelen opinies, houding en gedrag zich in de periode 2018-2020
  • Hoe kijken Nederlanders aan tegen de luchtvaart tijdens en na de coronacrisis?

Conclusies

  • De bevolking is in 2020 negatiever over luchtvaart in Nederland dan in 2018 en 2019;
  • Het draagvlak voor een (blijvende) krimp van de luchtvaart is sterk toegenomen;
  • Veiligheid, gezondheid en ecologie zien Nederlanders als topprioriteiten voor de luchtvaart. Economie en werkgelegenheid krijgen minder prioriteit, maar worden dit jaar wel iets urgenter gevonden;
  • Het draagvlak voor maatregelen om luchtvaart duurzamer te maken blijft groot, vooral als niet direct duidelijk is of zij consumenten in hun portemonnee raken;
  • Een derde van de vliegreizigers verwacht na de coronacrisis minder te gaan vliegen dan ze daarvoor gewend waren. Daarbij spelen verschillende motieven een rol, zoals het besef dat vliegen schadelijk is voor het milieu, dat we ook wel met minder vluchten afkunnen en dat er goede alternatieven zijn voor
    vliegen. Vier op de tien geven aan daar ook toe ‘bereid’ te zijn;
  • Het draagvlak voor het invoeren van een vliegtaks is kleiner, maar neemt sinds 2018 wel gestaag toe;
  • De bereidheid om extra te betalen voor vliegreizen door een belasting op vliegtickets of kerosine is gestegen, evenals de bereidheid om vakanties vaker in eigen land te houden.

Download hier het rapport.

Lees ook

Het Parool: 'Helft Nederlanders wil krimp luchtvaart, maar kabinet werkt nog altijd aan groei'

RTL NIeuws: 'Helft Nederlanders wil krimp luchtvaart, nauwelijks nog voorstanders'

AD: 'Steeds minder voorstanders voor groei nederlandse luchtvaart'

KLM en Schiphol creeren veel minder banen dan gedacht

Volgens KLM-topman Pieter Elbers is de impact van luchtvaart op de Nederlandse economie enorm. De sector zou goed zijn voor maar liefst 370.000 banen, en dus zou het in ‘s lands belang zijn om KLM met belastinggeld door de coronacrisis te slepen. Maar klopt die bewering wel? Nee dus. 

Lees hier het onderzoek van Follow The Money: ‘Goed nieuws: KLM en Schiphol creëren veel minder banen dan gedacht’

 

Nieuw onderzoek wijst uit: Veiligheid Lelystad Airport wel degelijk punt van zorg

vogelbotsing lelystad airport veiligheid

Het onlangs gepubliceerde onderzoek naar de risico’s op botsingen met vogels door Lelystad Airport wakkerde de discussie over de veiligheid weer hevig aan. Trekkende vogels vliegen niet alleen over het laagvlieggebied boven het IJsselmeer, maar ook op 2 tot 3 kilometer hoogte. 

Tweede Kamerlid Van Raan (Partij voor de Dieren) heeft hierover kritische vragen gesteld aan de ministers van I&W, LNV en Defensie. Deze 20 vragen vind je hier.

‘Vragen om problemen’

Het betreft het onderzoek “High-Resolution Spatial Distribution of Bird Movements Estimated from a Weather Radar Network” van het KNMI. Uit dit radaronderzoek blijkt dat deze nieuwe onderzoeksmethode, die gebruik maakt van de KNMI weerradar van Herwijnen, over aanzienlijk grotere afstand vogels kan waarnemen. En bovendien ook kan waarnemen op grotere vlieghoogten.

In dit rapport wordt op basis van nieuwe radarmetingen opnieuw geconstateerd dat trekvogels tot een hoogte van zo’n 3.500 meter vliegen. Ook wordt geconstateerd dat tussen 17.00 en 6.00 uur hoge vogelconcentraties voorkomen vooral langs de IJsselmeerkust, Friesland en de Flevopolders! (Zie de afbeeldingen op pagina 9 en 10). De routes van vogels lopen precies door de geplande laagvliegroutes van en naar Lelystad Airport. Dat is volgens experts vragen om problemen.

Eerder literatuuronderzoek naar vogelbotsingen en Lelystad Airport als onderdeel van de Milieu Effect Rapportage was zeer beperkt. En de diverse experts waren dan ook zeer kritisch op de kwaliteit en betrouwbaarheid.  Minister van Nieuwenhuizen heeft nooit gereageerd op toenmalige kritische vragen over de veiligheidsrisico’s.

Hier vind je meer over de veiligheid 

Opmerkelijke toename birdstrikes op Schiphol

Opmerkelijk is ook de toename van het aantal botsingen tussen vogels en vliegtuigen op Schiphol. Terwijl het aantal vliegbewegingen in dezelfde periode minder toenam. Dit valt te lezen op pagina 28 van “Staat van Schiphol 2019” van de Inspectie Leefomgeving en Transport. In 2015 waren dat 504 aanvaringen, in 2019 werden 670 aanvaringen met vogels gemeld. Dat is dus een toename van 33 % van het aantal geregistreerde aanvaringen van vliegtuigen met vogels.