Teleurstellende Luchtvaartnota: groei blijft het motto

Minister blijft doordrammen op opening Lelystad Airport, terwijl bestaansrecht ontbreekt.

De Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL) zijn zwaar teleurgesteld in de door minister van Nieuwenhuizen gepresenteerde ontwerp Luchtvaartnota. ‘Volledig achterhaald en het ontbreekt aan elke realiteitszin’ vat SATL voorzitter Leon Adegeest samen.

De ontwerp Luchtvaartnota moet antwoord geven op de vraag hoe de luchtvaart zich dient te ontwikkelen in balans met veiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid tot 2050. Een zeer relevante vraag in een tijdperk van grote klimaatuitdagingen, corona-crisis en groeiende weerstand tegen de luchtvaart. De inhoud van de nota is echter  teleurstellend, een degelijke visie ontbreekt en ouderwetse groei is het doel. De nota gaat voorbij aan de veranderende tijdsgeest. Een tijd waarin schone lucht, gezondheid en welzijn van mensen voorop moeten staan.

Zogenaamde ‘nieuwe koers’ is wassen neus

De luchtvaart is een zeer complex dossier, zeker in een druk bevolkt land als Nederland. Dit vraagt om slimme oplossingen, goed leiderschap en een gedegen visie. Helaas heeft de minister deze kans laten lopen en een achterhaalde nota opgesteld. De minister probeert met woorden als ‘balans’ en ‘hinderbeperking’ de indruk te wekken een nieuwe koers te varen en daarbij oog te hebben voor alle partijen.  Fikse groei, inclusief het openen van een nieuwe luchthaven Lelystad Airport, en het faciliteren van Schiphol is het ultieme doel, waarbij alle middelen lijken geoorloofd. Zo is het groei scenario met name gestoeld op electrisch vliegen, terwijl  algemeen bekend is dat dit technisch onhuitvoerbaar is en berekeningen in de nota onjuist zijn.

Puinhoop

Nergens wordt gesproken over de puinhoop van dossier Lelystad Airport. Stelselmatig wordt listig naar een gewenste uitkomst toerekent. Zo is de MER feitelijk onjuist is gebleken en ook bij de MKBA is naar een gewenste uitkomst toegerekend. Een positief effect van Lelystad Airport op de economie wordt voorgespiegeld, terwijl het omgekeerde het geval blijkt te zijn. Nog steeds is grote onduidelijkheid over de luchtruimherziening en geen oplossing voor de schadelijke laagvliegroutes. En niet onbelangrijk: Lelystad Airport is strijdig met een breed scala aan wetten en Europese verdragen. Niet voor niets is de opening van Lelystad Airport opening reeds vier maal uitgesteld.

Participatie voorgekookt menu

Een uitgebreid participatieproces was opgetuigd. En in de nota wordt meermaals verwezen naar dit proces en de inbreng van omwonenden. Een papieren tijger zo blijkt, want met onze gevraagde en uitgebreide inbreng is volstrekt niets gedaan. Daarnaast zijn tienduizend zienswijzen en vele Kamervragen genegeerd en onbeantwoord gebleven. Wij nemen dan ook nadrukkelijk afstand van deze uitspraak. Lees in dit artikel meer over het gebrek aan participatie.

Dr. ir. Leon Adegeest, voorzitter van SATL, noemt het een gemiste kans: ‘De Nota is visieloos en achterhaald . Het dossier Lelystad Airport is een grote puinhoop. Nederland verdient beter. Uiteraard gaan wij als burgerbeweging onverminderd door met onze acties.’

Felle kritiek en politieke verdeeldheid

Het luchtvaartdossier kan rekenen op felle kritiek. En brengt diepe politieke verdeeldheid. De VVD lijkt alleen te staan in haar doel om de luchtvaart fiks te laten groeien en Lelystad Airport te openen. Zo neemt de Christenunie in haar reactie afstand van de nota, ook D66 is kritisch. GroenLinks en Partij voor de Dieren spreken van ‘niet aanvoelen van de tijdsgeest’ en ‘luchtfietserij’.

Hier vind je de ontwerp Luchtvaartnota

Bijgaand enkele reacties:

 

 

Commissie mer en RIVM stellen SATL in gelijk: Stikstofberekeningen Lelystad Airport onjuist

Na eerder aangetoonde fouten in geluidsberekeningen blijkt nu ook de stikstofberekening niet in orde te zijn. In tegenstelling tot eerdere conclusies dient natuurvergunning wél aangevraagd te worden.

Wederom fouten in rapporten van ministerie I&W

In 2019 stuit SATL (Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen) op fouten in de stikstofberekeningen voor Lelystad Airport. Met onjuiste aannames lijkt toegerekend te zijn naar een uitkomst, die ertoe leidt dat voor de luchthaven geen natuurvergunning aangevraagd dient te worden. Op advies van commissie Remkes zijn de bevindingen van SATL getoetst.
Zowel de commissie voor de milieueffectrapportage (mer) als RIVM zijn duidelijk: SATL wordt in het gelijk gesteld. De stikstofberekneingen voor Lelystad Airport zijn inderdaad onjuist. Eerder toonde SATL fouten aan in de geluidsberekeningen voor Lelystad Airport.

Bevindingen RIVM en commissie mer zijn degelijk, maar met kanttekeningen

SATL heeft kennisgenomen van het rapport van RIVM en de commissie mer en constateert dat deze hun werk degelijk hebben gedaan. Met SATL constateren de commissie mer en RIVM opnieuw dat de onderbouwing van de berekeningen nog steeds een probleem is. Er is oa. voor de stikstofdepositie onterecht gerekend met een enorm grote warmte-inhoud, waardoor de bepaalde deposities te laag waren. De door het ministerie gepresenteerde berekeningen zijn niet transparant en niet te controleren.

Een aantal aandachtspunten:

  • Door de slimme vraagstelling van het ministerie van I&W is behoorlijk gestuurd in het onderzoek. Daardoor blijft een aantal punten niet opgehelderd en kleeft er een politiek tintje aan de bevindingen;
  • De Commissie refereert b.v. aan de ruimte die gereserveerd zou zijn in de PAS, o.a. voor het wegverkeer en dat daarom het wegverkeer niet in de berekeningen hoefde te worden meegenomen. Echter hoe groot die reservering was, blijft (ondanks Wob verzoeken) onduidelijk;
  • De stikstofdepositie boven 914 meter geeft een significante bijdrage en dient te worden betrokken bij de besluitvorming;
  • De Commissie spreekt over “verwarring” (er was geen dwingend voorschrift) waar het gaat om toe te passen regels, zoals de warmte inhoud.
    SATL is van mening dat de regels erg duidelijk waren: zowel het RIVM, als TNO adviseerden 0; tevens de standaard invoerwaarde voor het rekenmodel. Volgens SATL is hier bewust van afgeweken.

Nieuwe stikstofberekening noodzakelijk

Door de uitspraak van de Raad van State geldt de PAS niet meer. Dit maakt dat de stikstofdepositie voor Lelystad Airport opnieuw moet worden berekend. Op een correcte en volledige manier en voor alle onderdelen van de operatie, de vlucht én het wegverkeer En volgens de geldende regels. Niet alleen voor Lelystad Airport, maar voor alle grote luchthavens, die nu alle zónder een noodzakelijke natuurvergunning opereren.

‘Wakker worden Flevoland!’ – Stel je recht op schadeclaim nu veilig

flevoland

Bezorgde burgers verenigd in de Samenwerkende Actiegroepen tegen Laagvliegen (SATL) waarschuwen medeburgers en ondernemers van Flevoland dat ze per 1 april 2020 hun recht op een schadeclaim verliezen.

In tegenstelling tot andere gemeenten en provincies heeft de lokale politiek van Flevoland besloten haar inwoners niet te informeren. Terwijl het juist de bewoners van Flevoland zijn die hard geraakt worden als Lelystad Airport opengaat. De huizenprijzen zullen dalen tot wel 10%, is doorgerekend door experts. Het is wettelijk geregeld dat dit soort schade verhaald kan worden. Echter, de schade kan alleen verhaald worden als het recht op aanspraak niet is verjaard. In het geval van Lelystad Airport verjaart dit recht reeds per 1 april 2020.

Op 6 maart 2020 gaan mensen van de verschillende actiegroepen, verenigd in SATL, naar locaties in Flevoland. Om mensen persoonlijk te waarschuwen. Er rijdt een omroepwagen rond en er wordt geflyerd op drukbezochte plaatsen. Ook ondernemers in de recreatieve sector worden gewaarschuwd. Want ook die worden hard geraakt als Lelystad Airport opent.

‘Wakker worden Flevoland!’

“In de andere provincies worden mensen goed geïnformeerd door de lokale politiek. Er zijn voorlichtingsavonden, nieuwsbrieven en mensen worden geïnformeerd via de huis-aan-huisbladen. Sommigen gemeenten helpen hun inwoners met het sturen van de brieven. Maar niet in Flevoland. Daarom doen wij dit. Voor de mensen. En we proberen zoveel mogelijk Flevolanders te bereiken.”

“Flevolanders horen al jaren niets anders dan dat het vliegveld hen heel veel zal opleveren. Dat laagvliegen gezondheids- en veiligheidsrisico’s opleveren, wordt er niet bij verteld. En dat je huis in waarde daalt door geluidsoverlast, al helemaal niet. Schandalig, als je daarover nadenkt.” Aldus Marjolijn Blok van SATL.

De omvang van de schade

De schade is aanzienlijk. Hoe het precies zit? Lees er hier meer over.

 

Nieuw onderzoek wijst uit: Veiligheid Lelystad Airport wel degelijk punt van zorg

vogelbotsing lelystad airport veiligheid

Het onlangs gepubliceerde onderzoek naar de risico’s op botsingen met vogels door Lelystad Airport wakkerde de discussie over de veiligheid weer hevig aan. Trekkende vogels vliegen niet alleen over het laagvlieggebied boven het IJsselmeer, maar ook op 2 tot 3 kilometer hoogte. 

Tweede Kamerlid Van Raan (Partij voor de Dieren) heeft hierover kritische vragen gesteld aan de ministers van I&W, LNV en Defensie. Deze 20 vragen vind je hier.

‘Vragen om problemen’

Het betreft het onderzoek “High-Resolution Spatial Distribution of Bird Movements Estimated from a Weather Radar Network” van het KNMI. Uit dit radaronderzoek blijkt dat deze nieuwe onderzoeksmethode, die gebruik maakt van de KNMI weerradar van Herwijnen, over aanzienlijk grotere afstand vogels kan waarnemen. En bovendien ook kan waarnemen op grotere vlieghoogten.

In dit rapport wordt op basis van nieuwe radarmetingen opnieuw geconstateerd dat trekvogels tot een hoogte van zo’n 3.500 meter vliegen. Ook wordt geconstateerd dat tussen 17.00 en 6.00 uur hoge vogelconcentraties voorkomen vooral langs de IJsselmeerkust, Friesland en de Flevopolders! (Zie de afbeeldingen op pagina 9 en 10). De routes van vogels lopen precies door de geplande laagvliegroutes van en naar Lelystad Airport. Dat is volgens experts vragen om problemen.

Eerder literatuuronderzoek naar vogelbotsingen en Lelystad Airport als onderdeel van de Milieu Effect Rapportage was zeer beperkt. En de diverse experts waren dan ook zeer kritisch op de kwaliteit en betrouwbaarheid.  Minister van Nieuwenhuizen heeft nooit gereageerd op toenmalige kritische vragen over de veiligheidsrisico’s.

Hier vind je meer over de veiligheid 

Opmerkelijke toename birdstrikes op Schiphol

Opmerkelijk is ook de toename van het aantal botsingen tussen vogels en vliegtuigen op Schiphol. Terwijl het aantal vliegbewegingen in dezelfde periode minder toenam. Dit valt te lezen op pagina 28 van “Staat van Schiphol 2019” van de Inspectie Leefomgeving en Transport. In 2015 waren dat 504 aanvaringen, in 2019 werden 670 aanvaringen met vogels gemeld. Dat is dus een toename van 33 % van het aantal geregistreerde aanvaringen van vliegtuigen met vogels.

Minister sjoemelt met stikstofcijfers Lelystad Airport

lelystad airport stikstof

Met foutieve stikstofberekeningen, het gebruik van verkeerde data en het achterhouden van cruciale informatie probeert het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de opening van Lelystad Airport door te drukken.

Opvallend is ook het gegeven dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zelfs het RIVM heeft misleid met verkeerde calculaties. Dit alles om de steun van het RIVM niet te verliezen.

Lees de reconstructie van het sjoemelen en manipuleren hier in het uitgebreide artikel van de Stentor van 8 februari j.l..

Kamerleden eisen de juiste informatie

Kamerfracties eisen intussen àlle informatie, inclusief de achtergehouden en gemanipuleerde rapporten van minister Van Nieuwenhuizen.

Kamerlid Eppo Bruins (CU): 'De ChristenUnie heeft altijd gezegd: alle informatie moet op tafel liggen. Ik hoor nu - via media - dat er rapporten zijn, die de Tweede Kamer nog niet kent. Dat doet de vraag rijzen op basis van welke berekeningen de vragen vanuit de Tweede Kamer tot nu toe zijn beantwoord.'

En: 'Ik ga ervan uit dat de minister ook de tot nu toe niet openbaar gemaakte stikstofberekeningen straks naar de Tweede Kamer stuurt. Het stoplicht voor Lelystad Airport staat voorlopig echt nog niet op groen.'

Kamerlid Suzanne Kröger (Groen Links): 'Alle berekeningen moeten zo snel mogelijk naar de Kamer. We willen dat de minister dinsdag in de Kamer tekst en uitleg komt geven.’

Kamerlid Jan Paternotte (D66): 'Deze berichten vertellen ons dat er nieuwe en totaal andere berekeningen zouden zijn over de stikstofimpact van Lelystad Airport. De minister moet dit snel ophelderen en alle rapporten beschikbaar maken.’

En 'Iedereen wil oplossing voor de stikstofcrisis: om de natuur te beschermen en betaalbare huizen te bouwen.
Kan niet de bedoeling zijn dat de Tweede Kamer dan al jaar de cijfers niet krijgt. De minister moet dit ophelderen en alle data openbaar maken.'

Kamerlid Lammert van Raan (Partij vd Dieren): 'Nieuw dieptepunt bereikt. Ze zal zeggen dat we er niet om gevraagd hebben. Niet precies op die manier. Hier moet snel over gesproken worden.'

Kamerlid Cem Lacin (SP): 'Als berekeningen niet bevallen, deelt van Nieuwenhuizen ⁩ ze gewoon niet met de Kamer. Het doordrukken van LelystadAirport is belangrijk dan het informeren van de TweedeKamer. Hoe diep kan de minister nog zinken in dit dossier?'

Kamerlid Remco Dijkstra (VVD): 'De VVD heeft geen behoefte om te reageren op oude of nieuwe beschuldigingen van de heer Adegeest. Het is bekend dat hij tegen Lelystad is.'

De laatste reactie verbaast ons niets. Aangezien dit kamerlid van de VVD nog geen enkele inspanning heeft verricht om de feiten boven tafel te krijgen. En de regering te controleren, zoals een goed kamerlid betaamt.

Overzicht publicaties/ manipulaties Stikstof depositie toename

Voordat je ergens een vliegveld kunt openen wordt er gekeken naar wat de effecten hiervan zijn op het milieu en de leefomgeving. Dit wordt berekend en omschreven in een zogenaamd "MER-rapport" (Milieu-Effect-Rapportage).

Dit stukje gaat over de uitstoot van stikstof, dat is slechts een klein onderdeel in het totale MER-rapport. Te grote hoeveelheden stikstof brengt schade toe aan het milieu, dat is in Nederland op veel plekken waar te nemen (zie bijvoorbeeld dit bericht - Het is steeds stiller op de Veluwe) daarom zijn er om de natuur te beschermen in Brussel afspraken over gemaakt.
Deze afspraken bracht boeren en projecten in NL in de problemen en daarvoor heeft NL de PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) in het leven geroepen.

De pas is een manier om strenge stikstofregels te omzeilen (lees meer) en deze regeling is in mei 2019 door de Raad van State verboden.

Om de regels te omzeilen en zo zonder al te zwaar vergunningstraject Lelystad Airport te kunnen openen was het van groot belang dat de uitstoot van stikstof zo laag werd gepresenteerd dat het "vrijgesteld was" van vergunning.
We vermoeden dat om deze reden het verzoek kwam van het ministerie om de berekening voor de MER opnieuw te reviewen op 22 mei 2014 (zie tabel).

In de tabel zie je dat er vervolgens twee hele grote fouten gemaakt worden in de aangepaste berekeningen waardoor er een gunstig lage toename van stikstof depositie uit komt van minder dan 1 mol per hectare per jaar.
1. Er wordt gerekend met een onwaarschijnlijk hoge warmte-inhoud; deze is zo hoog als die van een energiecentrale en dat voor één vliegtuig. Met deze hoeveelheid energie zou de stikstof door de warmte véél hoger opstijgen en vervolgens over een veel groter gebied verdeeld worden en neerslaan (verdwijnt uiteraard niet). Hier wordt ook uitgegaan van dat de uitstoot van een vliegtuig omhoog gaat alsof het een schoorsteen is wat per definitie onmogelijk is daar de straalmotoren horizontaal staan en het vliegtuig horizontaal vooruit beweegt, wat weer zorgt voor veel snellere afkoeling van de lucht.
2. De tweede grote fout betreft het niet of niet volledig meenemen van het wegverkeer. Een belangrijke drukke aanvoerweg, de Ganzeweg naar het vliegveld die zwaar belast wordt als het vliegveld operabel is, is nooit meegenomen. In latere berekeningen is het wegverkeer zelfs helemaal niet meegenomen.

Meer hierover

Ook EenVandaag heeft een uitgebreid dossier Lelystad Airport

Lees hier meer over de manipulatie van de stikstofcalculaties en bekijk de uitzending die EenVandaag erover maakte.

Brief richting ministers: Generieke ontheffing natuurvergunningsplicht onmogelijk

Op 14 januari 2020 is mede namens SATL deze brief verstuurd aan minister Schouten en minister Van Nieuwenhuizen.

De brief gaat over het voornemen van de ministers om een generieke maatregel uit te werken, waardoor
luchthavens van de natuurvergunningplicht voor stikstofdepositie worden ontheven.

Kortgezegd is een dergelijke maatregel onnodig, schadelijk en juridisch niet mogelijk.

Bijgaand de brief en het persbericht

200114- Persbericht bij brief tav generieke maatregel stikstofdepositie luchtvaart

200114- Brief tav generieke maatregel stikstofdepositie luchtvaart

 

Duidelijk rapport, terechte adviezen van commissie Remkes

Duidelijk advies met terechte aanbevelingen Commissie Remkes

Samenwerkende Actiegroepen voelen zich gesteund en gehoord.

Het op 15 januari uitgekomen rapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek over de luchtvaart laat niets aan de verbeelding over:

    • De luchtvaartsector mag alleen groeien als de stikstofuitstoot afneemt.
    • Vliegveld Lelystad mag niet open zolang de uitstoot niet verminderd wordt.

Als uitgangspunt wordt genomen dat de luchtvaart géén uitzonderingspositie bekleedt en net als alle sectoren een bijdrage dient te leveren aan het oplossen van de stikstofproblematiek. Stikstofreductie boven groei dus. Ook bevestigt commissie Remkes dat de bijdrage van de luchtvaartsector groter is dan eerder werd gerapporteerd door het ministerie van I&W. Dit ligt geheel in lijn met de bevindingen van onze experts en de adviezen die Leon Adegeest namens SATL heeft gegeven aan de commissie Remkes.

Alle emissies meerekenen

Waar mogelijk werd tot op heden in het dossier Lelystad Airport de stikstofdepositie handig ‘omlaaggerekend’. Maar ook hierover is de commissie Remkes glashelder: ‘Er moet rekening gehouden worden met alle emissies die samenhangen met de luchtvaart.’ Inclusief de emissies boven de 914 meter (3000 feet) en grondgebonden activiteiten op de luchthavens, luchthaven-gerelateerde (economische) activiteiten en verkeersbewegingen van en naar de luchthavens. Een eerlijke en complete toerekening is altijd bepleit door SATL.

Dit betekent onder meer dat de MER (Milieu Effect Rapportage) wederom aangepast zal moeten worden. Dat zou de derde versie worden. In de MER uit 2014 ontdekte Leon Adegeest van SATL fouten in de geluidsberekeningen.

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat moet  de stikstofcalculaties opnieuw laten beoordelen

Opvallend is ook het advies om een onafhankelijke wetenschappelijke ‘reviewboard’ Lelystad Airport op te richten. Opvallend, omdat het eigenlijk aan het ministerie van I&W zélf is om ónafhankelijk te zijn. Ook wordt in het rapport het belang van transparantie benadrukt. Het gebrek aan transparantie is herkenbaar en iets waar de samenwerkende actiegroepen (tot grote frustratie) tegenaan gelopen zijn.

Wij kunnen ons zeer goed vinden in dit advies. Aangezien we hebben ervaren dat de onafhankelijkheid en feitelijke juistheid van onderzoeken ten aanzien van Lelystad Airport sterk in het geding zijn.

Reactie van Leon Adegeest:
“Na jaren van strijd is er eindelijk een commissie die objectief naar de feiten kijkt en werkelijk iets doet met aangeleverde cijfers. Er ligt nu voor de stikstofproblematiek een weloverwogen en fair advies. Als het ministerie zich nu aan de feiten houdt is een snelle opening van Lelystad Airport onwaarschijnlijk”

Bekijk de toelichting van het advies van de heer Remkes in het programma Nieuwsuur

In de media is er veel aandacht voor het rapport, onder andere:

Eerder verscheen:

Het Advies Luchtvaartsector van de Commissie Remkes

 

 

Het rapport kan je hier downloaden

SATL doet oproep aan politiek op Protestival Greenpeace: ‘geen voorkeurspositie Schiphol’

Op het Protestival op 14 december 2019  georganiseerd door Greenpeace waren wij ook aanwezig.

Doel van het Protestival was een klimaatplan eisen van Schiphol.

Want tot dusver heeft Schiphol alleen een paar marginale maatregelen getroffen om daarmee vooral duurzaam te ogen.

De eisen van Greenpeace zijn:

1. Minder vluchten = minder CO2-uitstoot
2. Korte afstandsvluchten vervangen door treinen
3. Stop de opening van vliegveld Lelystad
4. Een eerlijke prijs voor vliegen

Uit het hele land en uit alle geledingen kwamen mensen om deze boodschap te steunen.

‘We kunnen niet in een land leven waar feiten er niet toe doen’

“SATL doet oproep aan politiek op Protestival Greenpeace: ‘geen voorkeurspositie Schiphol’” verder lezen