Motie om opening vakantievliegveld Lelystad Airport te verbinden aan de stationering van F-35’s is bestuurlijk onbehoorlijk. Parlement wordt opgeroepen toe te zien op een correcte gang van zaken.
Het kabinet lijkt op eigen houtje stappen te zetten om de opening van Lelystad Airport te forceren. Dinsdag 23 september 2025 stemt de Tweede Kamer over een motie die pleit voor koppeling van defensie activiteiten en vakantievluchten, ingediend door de VVD.
Onbehoorlijk bestuur
Het proces dat de minister van Infrastructuur en Waterstaat lijkt te willen doorlopen om te komen tot opening van Lelystad Airport en het proces dat de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur lijkt te willen doorlopen om Lelystad Airport een natuurvergunning te verlenen, getuigen van grote bestuurlijke onzorgvuldigheid, geen respect voor de Tweede Kamer en raken aan behoorlijk bestuur en een betrouwbare overheid.
Het kabinet lijkt haar dubbel-demissionaire status te vergeten. Vanwege alle onzorgvuldigheden dreigen opnieuw juridische blunders.
Voorzitter van SATL dr. ir. Leon Adegeest: ‘Het is oneigenlijke politieke handel in dossiers zonder inhoudelijke samenhang. Met alle risico’s van dien. De regering dient behoorlijk te besturen en het parlement dient hierop toe te zien’
Brandbrief aan parlement
Lees hier de brandbrief die SATL hierover stuurde aan het parlement.
We blijven het zeggen. Ondanks beloftes en de schijn die wordt gewekt dat laagvliegen is opgelost, is er geen enkele oplossing voor de laagvliegroutes. Een ieder die beweert dat de schadelijke laagvliegroutes (bijna) zijn opgelost, heeft zich laten misleiden en/of spreekt niet de waarheid.
Uit meerdere onderzoeken blijkt dat woningen onder vliegroutes en nabij luchthavens in waarde dalen. Mocht Lelystad Airport openen, betekent dat laagvliegroutes over grote delen van Nederland. En dat betekent enorme geluidsoverlast. De waardedaling van woningen rond de luchthaven en onder de laagvliegroutes kan oplopen tot 10%, afhankelijk van de toename van het aantal decibels. Dat kan een forse verliespost opleveren, reken maar uit.
Wat kan je doen als woningbezitter en ondernemer?
Factsheet nadeelcompensatie ministerie (2019)
Als woningbezitter, maar ook als ondernemer, kan je recht hebben op een schadevergoeding. Hier zijn regels voor en het ministerie van IenW kent de schadevergoeding toe. Het recht om eventueel schade te kunnen claimen moet je wel formeel ‘veiligstellen’, anders vis je achter het net.
Het recht op vergoeding van schade verjaart na vijf jaar. In het geval van Lelystad Airport was de eerste verjaring op 1 april 2020, vijf jaar na het in werking treden van het luchthavenbesluit in 2015. Als je de veroorzaker niet binnen 5 jaar aansprakelijk hebt gesteld, loop je het risico op verjaring en kan je een mogelijke aanspraak op schadevergoeding kwijtraken. Je behoudt je recht op schadevergoeding middels een zogenaamde ‘stuitings-brief’. Met deze brief ‘stuit’ (verleng) je het recht op het indienen van een schadeclaim.
Het recht op vergoeding van schade verjaart dus na vijf jaar. In het geval van Lelystad Airport was de eerste verjaring op 1 april 2020 en is in 2025 de volgende termijn van vijf jaar weer in zicht. Zorg ervoor dat je opnieuw je recht op een schadeclaim veiligstelt. Dit doe je door opnieuw een ‘stuitingsbrief‘ te sturen.
Let op: wees op tijd met insturen
Stel je recht op een schadeclaim veilig. Maar let op: deze moet wel op tijd binnen zijn, anders loop je het risico dat je schadeclaim wordt afgewezen. Hiervoor geldt de datum waarop de brief in 2020 door het ministerie van IenW is ontvangen. Deze datum vind je in de ontvangstbevestiging. Dit is een harde juridische deadline, jouw brief moet bij het ministerie van IenW binnen zijn vóór die datum in 2025.
De bevestigingsbrief van het ministerie van IenW uit 2020. In geel gearceerd de datum die je dient aan te houden.
Hoe stuur je de brief in?
We hebben met een jurist een voorbeeldbrief opgesteld. Deze kan je hier downloaden. Deze brief stellen we aan iedereen ter beschikking. Dit doen we kosteloos, maar een kleine donatie stellen we op prijs.
Dat is lastig te zeggen, maar juridisch gezien dien je binnen 5 jaar, in dit geval in 2020, je recht op een schadeclaim veiliggesteld te hebben. Zo niet, is je recht verjaard.
Alleen als er tussen 2015 en moment van opening structurele veranderingen plaatsvinden in het plan geeft dat aanleiding voor een nieuwe termijn.
Verder wijzen we je erop dat we je naar eer en geweten helpen met juridisch advies, maar dat het verhalen van schade natuurlijk eigen verantwoordelijkheid is.
Meer en meer verzet tegen Lelystad Airport: 24ste actiegroep uit Kampen sluit zich aan
Onlangs heeft ook de actiegroep ‘Geen laagvliegrotonde boven Kampen’ zich aangesloten bij SATL. De onlangs opgerichte actiegroep wil voorkomen dat vliegtuigen laag over de gemeente Kampen gaan vliegen. Mocht Lelystad Airport openen, dan krijgt de Gemeente Kampen zeer veel overlast van de laagvliegroutes, aangezien de gemeente in het hart ligt van alle vliegroutes.
Hiermee staat de teller inmiddels op 24 actiegroepen die zich verenigen in SATL en samen strijden tegen de schadelijke laagvliegroutes.
Steeds meer burgers die zich organiseren
De groei van het aantal actiegroepen laat zien dat het gezamenlijk verzet tegen Lelystad Airport nog altijd toeneemt en laat zien hoe menens het de burgers is.
De inmiddels 24groepen van bezorgde burgers verzetten zich gezamenlijk tegen de voorgenomen schadelijke laagvliegroutes van en naar Lelystad Airport. En tegen de werkwijze van Schiphol en het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat dat zich kenmerkt door gebrek aan openheid, fouten en misleiding.
Nog altijd géén oplossing voor de laagvliegroutes
Inmiddels is de opening van Lelystad Airport 4x uitgesteld. Uitstel vanwege door de actiegroepen aangetoonde grove fouten in zowel de berekening van de geluidsoverlast (2018) als de stikstof berekeningen (2020). Berekeningen die op zijn minst dubieus te noemen zijn en consequent uitvielen in het nadeel van burgers.
Ondanks beweringen van het ministerie van I&W en uitspraken in de media dat de schadelijke laagvliegroutes zouden zijn opgelost, is het tegenovergestelde waar. Mocht Lelystad Airport ooit open gaan, dan komen bewoners en ondernemers uit vijf provincies permanent te liggen onder een deken van laagvliegende vliegtuigen. Lees er hier alles over.
Meer informatie
Meer weten over de actiegroep ‘Geen laagvliegrotonde boven Kampen’? Stuur een mail naar [email protected].
De rechtsbescherming van burgers in Nederland inzake luchthaven(verkeers)besluiten schiet ernstig tekort. Want sinds enige tijd is voor ingrijpende besluiten over luchthavens als Lelystad Airport (2015) en Schiphol (2021) beroep bij de bestuursrechter bij wet uitgesloten. Burgers zijn nu aangewezen op de burgerrechter, een uiterst kostbare en tijdrovende weg.
De Samenwerkende actiegroepen tegen Laagvliegen (SATL) en de bewonersvereniging Behoud Woongenot Aalsmeerbaan (BWA) doen een dringende oproep aan de Tweede Kamer om de rechtspositie van burgers tav. ingrijpende luchthavenbesluiten te herstellen. Want nu is het voor burgers onmogelijk om naar de bestuursrechter te stappen bij bezwaar tegen luchthavenbesluiten, terwijl dat bij publieke infrastructurele plannen wel gewoon mogelijk is.
Uitzonderingspositie luchtvaart
Deze uitsluiting is hoogst ongewoon en creëert een uitzondering voor de luchtvaart. Beleid en besluitvorming rondom luchthavens behoren tot de gewone publieke infrastructuur (zoals wegen etc) en zou als dusdanig behandeld dienen te worden. Vanwege deze uitzondering kunnen burgers voor luchtvaartaangelegenheden niet terecht bij de bestuursrechter en dient een kostbare en complexe route via het civiel recht afgelegd te worden.
Historische vergissing
Het herstel van de weg naar de bestuursrechter past in de discussies over het versterken van de rechtspositie van burgers, de benodigde nieuwe bestuurscultuur en het organiseren van ‘tegenmacht’. SATL en BWA spreken dan ook van een ‘historische vergissing’ die eenvoudig hersteld kan worden door de bijzonder uitsluiting in het bestuursrecht van Luchthaven besluiten weer ongedaan te maken.
Brede oproep
Deze oproep komt niet uit de lucht vallen. Op 29 april werd de motie Klaver-Ploumen aangenomen die stelt dat de rechtspositie van burgers versterkt dient te worden voor de benodigde ‘tegenmacht’. Eerder riep commissie Van Geel in zijn advies op tot betere rechtsbescherming van omwonenden van luchthavens en stelt ‘Alle thans geldende en voorziene regels en normen laten de omwonenden op dit punt met lege handen staan’.
Ook de ChristenUnie benoemt in haar partijprogramma het punt van de gebrekkige rechtsbescherming en wil dat burgers weer de gelegenheid krijgen om besluiten op luchtvaartgebied aan te vechten bij de bestuursrechter, vergelijkbaar met het beroep tegen een bestemmingsplan.
Brede oproep
Deze oproep komt niet uit de lucht vallen. Op 29 april werd de motie Klaver-Ploumen aangenomen die stelt dat de rechtspositie van burgers versterkt dient te worden voor de benodigde ‘tegenmacht’. Eerder riep commissie Van Geel in zijn advies op tot betere rechtsbescherming van omwonenden van luchthavens en stelt ‘Alle thans geldende en voorziene regels en normen laten de omwonenden op dit punt met lege handen staan’.
Ook de ChristenUnie benoemt in haar partijprogramma het punt van de gebrekkige rechtsbescherming en wil dat burgers weer de gelegenheid krijgen om besluiten op luchtvaartgebied aan te vechten bij de bestuursrechter, vergelijkbaar met het beroep tegen een bestemmingsplan.Verzoekschrift Tweede Kemer rechtspositie burgers luchtvaart
Brief aan Tweede Kamer
Zie bijgevoegde brief van SATL en BWA aan de Tweede Kamer commissie Infrastructuur en Waterstaat.
De starters van vier petities tegen de vliegroutes van Lelystad Airport, hebben de Tweede Kamer 80.000 handtekeningen aangeboden. D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven nam de stapel handtekeningen in ontvangst.
Onlangs heeft ook de werkgroep ‘HoogoverSteenwijkerland’ zich aangesloten bij SATL, de Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen. De actiegroep wil de regio Oldemarkt, Steenwijk en Steenwijkerland inclusief nationaal park Weerribben-Wieden (het grootste aaneengesloten laagveenmoerasgebied van Noordwest-Europa) beschermen tegen de schadelijke effecten van Lelystad Airport en de laagvliegroutes.
Hiermee staat de teller inmiddels op 22 actiegroepen die zich verenigen in SATL.
De Reclame Code Commissie oordeelt ondubbelzinnig duidelijk: De Lelystad Airportkrant wordt aan burgers gepresenteerd als informatieve overheidsinformatie, maar is in feite een reclameblad voor Lelystad Airport. En dat mag niet. Provincie Flevoland, gemeente Lelystad en Lelystad Airport, de uitgevers van de krant, worden verzocht niet meer op dergelijke wijze reclame te maken.
Nieuw boek “Schiphol regeert” legt pijnlijk bloot hoe Schiphol en ministerie de politiek al vele jaren laten geloven in een waanidee.
Het is een deerniswekkend relaas: de reconstructie van 13 jaar Lelystad Airport in een uitgave van de Samenwerkende Actiegroepen tegen Laagvliegen (SATL). Al die tijd al weten eigenaar Schiphol en vele betrokken ambtenaren dat het openen van een overloopluchthaven voor Schiphol juridisch onhaalbaar is. Consequent houden zij hun kaken echter stijf op elkaar. De Tweede Kamer heeft al vier Kabinetten het nakijken.
Onlangs heeft ook Vlieghinder Almere zich aangesloten bij SATL, de Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen. Hiermee staat de teller inmiddels op 21 actiegroepen die zich verenigen in SATL.
Dit advies komt voor uit een vraag van de minister van Infrastructuur en Waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen. Kort gezegd ging de vraag over het trekken van lessen. Lessen uit de wijze waarop bestuur, beleid en uitvoering in de luchtvaart geregeld waren de afgelopen jaren. Lessen uit de wijze waarop mensen en hun organisaties betrokken waren.
Die vraag heeft een zoektocht van de commissie in gang gezet. De belangen in de luchtvaart zijn groot, divers en soms tegengesteld. Dat maakt het niet eenvoudig op een goede manier mensen en hun organisaties te betrekken bij de ontwikkelingen in de luchtvaart. En dat terwijl juist op dit gebied veel mensen betrokken willen worden. En terecht, want luchtvaart heeft betekenis voor de levens van veel mensen. Zij reizen met vliegtuigen, werken in de luchtvaartsector, ervaren overlast van vliegverkeer of maken zich zorgen over de impact op natuur en klimaat.
Bovenstaande vragen zijn niet nieuw. Vanuit tal van invalshoeken is al veel gezegd, geschreven, geadviseerd en gedaan over participatie en governance van de luchtvaart. Nu in de luchtvaartnota nieuw beleid voor de luchtvaart wordt geformuleerd is het opnieuw onder de loep nemen van participatie en governance van de luchtvaart zinvol. Governance en participatie in de luchtvaart staan op een kruispunt, waarop belangrijke keuzes gemaakt moeten worden.
Voor de commissie stonden de volgende vragen centraal:
1. Wat valt op in de ontwikkeling van de governance en participatie in de luchtvaart afgelopen jaren?
2. Welke lessen zijn daaruit te trekken voor toekomstige participatie en governance in de luchtvaart?
Lessen voor de toekomst (ofwel: wat moet beter/anders)
De afgelopen decennia laten een golfbeweging zien in de governance van de
luchtvaart. Tot de jaren negentig van de vorige eeuw lag de regie voornamelijk
bij de Rijksoverheid. Daarna werden nadrukkelijker andere partijen bij de ontwikkelingen en de besluitvorming betrokken. Nog weer later verschoof het
zwaartepunt naar een vooruitstrevende vorm van decentrale besluitvorming –
die anderhalf jaar geleden vastliep. In de ontwerpluchtvaartnota wordt nu weer de beweging gemaakt naar een duidelijk sturende overheid: de nota spreekt over centrale regie, met een sterke betrokkenheid van de samenleving via verschillende vormen van participatie. Daarmee staat de overheid nu op een kruispunt naar een nieuw model van governance en participatie in de luchtvaart.
Nodig: meer helderheid en flexibiliteit
De luchtvaart kenmerkt zich door grote dynamiek als het gaat om inhoudelijke vraagstukken, economische schommelingen, transities en de impact van geopolitieke ontwikkelingen. Enerzijds is meer helderheid nodig als het gaat om rollen, procedures en thema’s, met daarin een leidende en sturende rol van politieke organisaties op alle schaalniveaus. Anderzijds is flexibiliteit nodig om te kunnen meebewegen met onvoorspelbare maatschappelijke, economische en technische ontwikkelingen.
Governance verbeteren? 6 adviezen.
Centrale regie vraagt om verduidelijkingen
Meer samenhang inhoudelijke lange termijnvisie
Grotere flexibiliteit in beleid
Meer helderheid positie van de verschillende partijen, geen belangenverstrengeling
Versterken kennisbasis ministerie
Effectieve en efficiente participatie
Hier vind je het hele advies van het overlegorgaan Fysieke leefomgeving.
Wat missen wij in het rapport ? De Governance binnen de rijksoverheid.
Het rapport gaat mn. over ‘externe overlegstructuren’, zoals de verschillende platforms, de Alderstafels en dergelijke. Minstens zo belangrijk is de governance binnen de Rijksoverheid en meer specifiek binnen het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. Want wil je goed besturen, dan dient belangenverstrengeling voorkomen te worden en dienen functies en bevoegdheden helder en gescheiden te zijn. En laat dat nou juist niet het geval zijn voor de manier waarop het besturen van de luchtvaartsector is georganiseerd. Ook de commissie Cohen waarschuwt hiervoor.
De dubbele petten van het ministerie van I&W
Kortgezegd heeft het ministerie teveel petten op. De overheid is zowel aandeelhouder, beleidsmaker als opdrachtgever voor onderzoek. Zowel (mede-)aanvrager van vergunningen als vergunningverlener. En tevens handhaver. Dit alles in zeer nauwe samenwerking met – soms zelfs in opdracht van (?) – Schiphol. Dit is zeer in tegenspraak met de uitgangspunten van goed bestuur. Van objectief onafhankelijk beleid kan zo geen sprake meer zijn. Laat staan dat er ruimte is voor tegengeluiden en het beschermen van burgers tegen de negatieve effecten van de luchtvaart.
Enkele voorbeelden over de gang van zaken rondom Luchthaven Lelystad:
Bij vragen over volksgezondheid, zoals de blootstelling aan (ultra)fijnstof of de invloed van (nachtelijk) geluid op de slaapverstoring die wij hebben gesteld aan het Ministerie van VWS, verantwoordelij voor de volksgezondheid, krijgen we antwoord van het ministerie van I&W.
De regie van verschillende procedures mbt. Lelystad Airport, zoals de MER procedure, wordt door ambtenaren van het Ministerie van I&W gevoerd. In plaats van de initiatiefnemer Schiphol. Andere commerciele organisaties dienen dit zelf te verzorgen.
Handhaving van afspraken; wet- en regelgeving op het gebied van Luchtvaart is belegd bij de Inspectie Leefomgeving en Transport – ILT – die ook een onderdeel is van hetzelfde Ministerie van I&W. Bekend van het gedogen en “niet handhaven” op Schiphol, Rotterdam Airport en Maastricht Airport.
In tegenstelling tot de gebruikelijke gang van zaken in de industrie geeft het Ministerie van I&W rechtstreeks opdrachten en financiert deze. Bij voorbeeld rapporten en procedures voor Milieueffect rapportages, communicatie en PR, geluidstudies etc. die normaal voor rekening en verantwoording van de “initiatiefnemer” zijn. Het gaat over vele miljoenen “belastinggeld” die op deze wijze worden besteed.
Het is algemeen bekend dat Schiphol medewerkers meeschrijven aan antwoorden vop Kamervragen over Lelystad Airport die gesteld worden aan het ministerie van I&W.
Goed bestuur? Nee.
Bij goed bestuur dient belangenverstrengeling voorkomen te worden en dienen functies en bevoegdheden helder en gescheiden te zijn. En laat dat nou juist niet het geval zijn voor de manier waarop het besturen van de luchtvaartsector is georganiseerd. De gang van zaken rondom Lelystad Airport laten dat weer eens goed zien, helaas. En burgers zijn hiervan de dupe.
Gezamenlijk verzet van burgers neemt toe 
