Dossier Lelystad Airport: misleiding centraal

Lelystad Airport is van meet af aan een politieke list geweest: opgezet om Schiphol te laten groeien via een omweg, juridisch onuitvoerbaar geweten voor de opening, en nu misbruikt door de provincie Flevoland als dekmantel voor een autonoom logistiek knooppunt dat draait op arbeidsmigranten — met alle bijbehorende maatschappelijke kosten voor de regio.

Misleiding staat helaas centraal in dossier Lelystad Airport. Lees hier de paper die we hierover schreven.

  • De rechtvaardiging voor Lelystad Airport berust op één centrale aanname: groei van de luchtvaart is cruciaal voor de Nederlandse economie. Die aanname is nooit wetenschappelijk onderbouwd, en al het onafhankelijke onderzoek trekt de tegenovergestelde conclusie. Desondanks blijft het economische argument gebruikt worden in alle communicatie.
  • De oorspronkelijke functie van Lelystad Airport als ‘overloopluchthaven’ was vanaf begin twijfelachtig, maar het is wel als ‘overloopluchthaven’ verkocht aan de Tweede Kamer, bestuurders en samenleving;
  • Een democratisch tekort: De juridische onuitvoerbaarheid van Lelystad Airport was intern bij het ministerie van IenW bekend maar werd jaren verzwegen voor de Tweede Kamer;
  • Over de laagvliegroutes is altijd beloofd dat deze zouden worden opgelost met de luchtvaartherziening. Maar deze routes blijken onoplosbaar en kunnen honderden miljoenen economische schade aanrichten in oa. de verblijfsrecreatiesector. Het publiek en de Tweede Kamer worden misleid door te stellen dat met een aantal aanpassingen de laagvliegroutes zijn opgelost.
  • We zien misleiding bij zowel de geluidsberekeningen als de stikstofcalculaties, deze manipulaties zijn blootgelegd door SATL.
  • Actueel misbruik: de situatie wordt gebruikt om een autonoom logistiek bedrijventerrein door te drukken dat niets met vakantieluchtvaart te maken heeft.

Lees hier het actuele paper dat uitgebreid ingaat op de misleidingen.

Meer hierover

Experts fileren plan herindeling luchtruim: ‘Plan voor Lelystad Airport compleet onduidelijk’

Laat je niet misleiden: Laagvliegroutes zijn niet opgelost.

Lelystad Airport kan niet open. Dit is waarom.

Geen enkele logica en legitimiteit om Lelystad Airport te openen voor vakantievluchten

Aangifte wegens valsheid in geschrifte, misbruik van gezag en verduistering van bewijs rondom stikstofberekeningen Lelystad Airport

 

35.000 keer NEE tegen Lelystad Airport

Ruim 35.000 burgers eisen dat er definitief een streep gaat door de opening van Lelystad Airport voor vakantievluchten. Actiegroepen overhandigden 1 april 2026 een petitie aan Tweede Kamerleden. Een aantal actiegroepen van SATL was hier uiteraard bij. 

Greenpeace: Ruim 35.000 handtekeningen overhandigd tegen opening Lelystad Airport

RTV Oost: 35.000 handtekeningen tegen Lelystad Airport: ‘Zet er definitief een streep door’

AD: Tienduizenden handtekeningen tegen Lelystad Airport: ‘Zet streep door vakantievliegveld’

 

 

Experts aan Tweede Kamer: luchtruimherziening biedt geen enkele oplossing voor laagvliegen

Op uitnodiging van de Tweede Kamer werden diverse experts uitgenodigd voor een rondetafelgesprek om hun inzichten te delen over Lelystad Airport. Uiteraard werd ook SATL uitgenodigd om haar visie en inzichten te delen.

SATL heeft nog eens benadrukt dat er niets klopt van de claim door Schiphol Group en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat het probleem laagvliegen opgelost zou zijn. De realiteit is echter dat het niet opgelost kan worden, ook niet met de herziening van het luchtruim.  Met de plannen blijft laagvliegen over lange afstanden bestaan, de situatie verslechtert zelfs. In plaats van een inhoudelijke oplossing is vooral sprake van framing en het doen van onbewezen claims. Dit bemoeilijkt een eerlijk oordeel door politiek en bestuur en ondermijnt de vereiste onafhankelijke, zorgvuldige en transparante rol van het ministerie.

Zie ook: Rondetafelgesprek over Lelystad Airport | Tweede Kamer der Staten-Generaal

Onafhankelijk adviescommissie: Plannen ‘compleet onduidelijk’.

Eind 2025 kwam een door de Tweede Kamer ingestelde adviescommissie tot een soortgelijke conclusie:  De adviescommissie haalt hard uit naar de plannen luchtruimherziening omdat het onduidelijk is of de beloofde winst – minder geluid en schonere lucht – daadwerkelijk wordt behaald. Over de laagvliegroutes zegt het advies dat het nog volstrekt onduidelijk is hoe de vliegroutes veilig in het luchtruim kunnen worden ingepast en of dit kan zonder extra hinder voor omwonenden.

Lees hier meer over dit advies.

Meer hierover

Elsevier Magazine: ‘Grote plannen, harde grenzen: Lelystad Airport vast in juridisch moeras.’ 

RTL Nieuws: ‘Naar de costa’s vanaf vliegveld Lelystad gaat nog wel tien jaar duren.’

De Stentor: ‘Dit is wat experts tegen de Tweede Kamer zeggen over de kansen van vakantievliegveld Lelystad.’ 

SchipholWatch: ‘Professor Beunen: Lelystad Airport is juridisch en ecologisch een fata morgana. 

Pitane: ‘Experts en provincies botsen: Lelystad Airport dreigt juridisch slagveld te worden’.

Luchtvaartlobby dicteert beleid – en met effect

Op 26 maart 2026 verscheen een artikel in het NRC ‘De erfenis van Madlener: hoe de luchtvaartlobby het won van de omwonenden’ Deze uitgebreide reconstructie geeft een goede inkijk in de dynamiek tussen luchtvaartsector en ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en laat zien hoe niet het ministerie, maar de luchtvaartsector beleid bepaalt. 

Ambtenaren onder druk

Minister Madlener vraagt ambtenaren om onrealistische aannames als feit te zien, wankele voorspellingen voor waar aan te nemen om daarmee een gewenste uitkomst te onderbouwen. Ten gunste van de sector en ten koste van omwonenden van Schiphol. Van een eerlijke en transparante belangenafweging is geen sprake.

NRC: De erfenis van Madlener: hoe de luchtvaartlobby het won van de omwonenden.

Onrealistische business case

In dat licht is het ook interessant om te kijken naar de zogenaamde business case die minister Madlener eind 2024 presenteerde. De minister stuurde toen de Tweede Kamer de toelichting van Lelystad Airport op hun actuele business case. Conclusie: de luchthaven is rendabel vanaf 10.000 vliegbewegingen. Nu zou je van een ministerie een degelijke en feitelijk onderbouwde business case mogen verwachten. Maar niets is minder waar.  De business case is onvolledig en niet realistisch. De conclusie dat Lelystad Airport rendabel is bij 10.000 vliegbewegingen, is dan ook misleidend te noemen.

Lees hier het artikel.

Patroon: Schiphol Group dicteert

Soortgelijk patroon en het ontbreken van een eerlijke belangenafweging zagen we rondom de omstreden Verkeersverdelingsregeling. SATL maakte een reconstructie en schreef er een boek over met de veelzeggende titel: Schiphol Regeert.

In dit boek wordt aan de hand van onderzoek beschreven op welke manier Schiphol Group bepaalt hoe de Tweede Kamer geïnformeerd wordt. En de reconstructie laat zien hoe de Tweede Kamer meerdere keren bewust verkeerd geïnformeerd wordt. 

Lees meer over

NRC: De erfenis van Madlener: hoe de luchtvaartlobby het won van de omwonenden.

Minister Madlener probeert Tweede Kamer te misleiden met nieuwe business case Lelystad Airport

Lancering boek: ‘Schiphol Regeert’ 

SATL begrijpt protestactie Greenpeace: Opening Lelystad Airport onacceptabel

SATL spreekt nadrukkelijk haar begrip uit voor de protestactie van Greenpeace tegen de mogelijke opening van Lelystad Airport. Volgens SATL is deze actie een logisch en noodzakelijk signaal. 

8 burgemeesters (wederom): ‘Geen opening Lelystad Airport’

Acht burgemeesters van Noord-Veluwse gemeenten roepen minister Robert Tieman van Infrastructuur en Waterstaat op om geen besluit te nemen over de opening van Lelystad Airport.

De burgemeesters vrezen dat vakantievluchten over de Veluwe de leefbaarheid en natuur in het gebied ernstig aantasten. Volgens hen moeten deze zorgen eerst serieus worden meegewogen voordat er een besluit valt.

Het is in dit dossier de zoveelste oproep van deze burgemeesters aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat om te komen tot een redelijke belangenafweging en zorgvuldige processen, waarbij de bezwaren van gemeenten serieus worden genomen.

Waarschuwing: onacceptabele gevolgen

Eerder in 2025 deden gemeenten deze oproep:

Noord-Veluwse gemeenten waarschuwen minister voor onacceptabele gevolgen luchtruimherziening

Lees meer

De Stentor: Burgemeesters Noord-Veluwe tegen minister: ‘Open Lelystad Airport niet’

Harderwijker Courant: Gemeente Harderwijk maakt zich zorgen over vliegroutes en stuurt samen met andere gemeenten brief aan minister

RTV Focus: Noord-Veluwse burgemeesters waarschuwen voor overhaaste opening Lelystad Airport

Gemeente Elburg: Burgemeesters Noord-Veluwe: maak bij Lelystad Airport pas op de plaats

Maatschappelijk en politiek draagvlak voor Lelystad Airport

 

 

Brandbrief aan demissionair minister Tieman: opening juridisch onmogelijk

SATL heeft op 2 december 2025 een brandbrief gestuurd aan demissionair minister Tieman (BBB) van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dit naar aanleiding van geruchten dat de minister op verzoek van Schiphol Group nog voor het aantreden van de nieuwe regering een beslissing wil nemen over Lelystad Airport. 

Opening = juridisch onmogelijk

In deze brief wordt de demissionair minister gewezen op de juridisch onmogelijkheid om Lelystad Airport te openen voor groothandelsverkeer (vakantievluchten).

Er ontbreekt een juridisch houdbare natuurvergunning, net als een Milieu Effect Rapportage (MER) en een actuele Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse (MKBA).

Salami tactiek

Het is onrechtmatig om een vergunningstraject in te gaan voor 10.000 vluchten, terwijl achter de schermen door het ministerie in nauwe samenwerking met de Schiphol Groep, wordt gewerkt aan 45.000 vluchten. Door nu maar voor een klein deel een vergunningsaanvraag te doen, maakt men gebruik van een salamitactiek en dit is onrechtmatig en tegen de richtlijnen van de overheid in, zoals valt te lezen in: Handreiking Dienstenrichtlijn en ruimtelijke ordening 2019

Valkuilen bekend bij ambtenaren en minister

De juridische valkuilen zijn bekend bij de ambtenaren van het ministerie, zo blijkt uit de adviezen hierover aan de minister. 

Deze punten en gelet op recente uitspraken van de Raad van State inzake Schiphol, PAS, saldering en natuurvergunningen, maken dat elke vorm van openstelling — zelfs beperkt — niet binnen de geldende wetgeving kan plaatsvinden en onvermijdelijk zal leiden tot langdurige, kansarme procedures.

Zeg niet dat we niet gewaarschuwd hebben.

Minister kan geen beslissing nemen

Meermaals heeft de minister aangegeven nog in 2025 een beslissing te willen nemen over Lelystad Airport. Mocht de minister doof blijken voor alle valkuilen en toch een beslissing willen nemen om Lelystad Airport te openen, dan kan hij dat eenvoudigweg niet.

De minister is ten eerste demissionair, een nieuwe regering is komende en dan is dit soort besluiten uit den boze. Mocht de minister dit gegeven naast zich neerleggen, dan kan hij alleen een richtinggevend besluit tot opening nemen, ook wel een zogenoemd ‘non-besluit’, bedoeld om de beeldvorming te beïnvloeden. 

Het enige besluit dat de minister nu kan nemen, is dat Lelystad Airport niet opengaat voor groot handelsverkeer. Alle andere besluiten zouden non-besluiten zijn en getuigen van onbehoorlijk bestuur.

Zie ook

Lelystad Airport kan niet open. Dit is waarom.

Geen enkele logica en legitimiteit om Lelystad Airport te openen voor vakantievluchten

Lelystad Airport is als een dood paard: zinloos om eraan te blijven trekken

Misleiding door Schiphol Group: ‘Problemen Lelystad Airport zijn opgelost’. Tegendeel is waar.

 

Experts fileren plan herindeling luchtruim: ‘Plan voor Lelystad Airport compleet onduidelijk’

Een onafhankelijke adviescommissie, die op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek heeft gedaan naar de nut en noodzaak van de nieuwe indeling van het luchtruim, heeft haar advies uitgebracht. De adviescommissie haalt hierin hard uit naar de plannen. Volgens de experts is het onduidelijk of de beloofde winst – minder geluid en schonere lucht – daadwerkelijk wordt behaald. Sterker nog: de totale geluidsbelasting zal waarschijnlijk niet afnemen. De boodschap van de commissie is helder: het kabinet kan zijn beloften niet hardmaken en moet de plannen grondig heroverwegen.

Zeer kritisch

De Adviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening is een onafhankelijke groep experts, die op verzoek van de Tweede Kamer advies geeft over de herindeling van het luchtruim. De commissie, onder voorzitterschap van oud-gedeputeerde Jan Jacob van Dijk en met onder meer luchtvaartdeskundige Joris Melkert (TU Delft), beoordeelt of de plannen haalbaar zijn en voldoende rekening houden met omwonenden. Ook een afgevaardigde van SATL heeft zijn inhoudelijke bijdrage geleverd.

Het rapport is vooral kritisch over Lelystad Airport. De commissie stelt dat het compleet onduidelijk is hoe deze luchthaven – bedoeld voor F-35-oefenvluchten én vakantievluchten – veilig en zonder extra hinder kan worden opgenomen in het vernieuwde luchtruim.

Geen oplossing laagvliegroutes

De huidige laagvliegroutes, waar veel zorgen over bestaan, zouden in de toekomst verdwijnen, zo is omwonenden en de Tweede Kamer altijd voorgehouden in de groeiplannen van het vliegveld. Voormalig minister Nieuwenhuizen beloofde in 2019: ‘Ze vliegen straks zo hoog dat je het niet meer hoort‘. Met de herziening van het luchtruim, zouden alle problemen van de laagvliegroutes worden opgelost. Demissionair minister Tieman (BBB) staat ook op dit standpunt.

De experts van SATL hebben keer op keer benadrukt dat er veel loze beloften zijn, maar dat er nog steeds geen haalbare oplossing is voor de schadelijke laagvliegroutes. 

Laat je niet misleiden: Laagvliegroutes zijn niet opgelost.

Geen oplossing: vliegtuigen blijven tóch laag over komen.

En de commissie bevestigt dit. In het advies wordt gesteld dat het nog volstrekt onduidelijk is hoe de vliegroutes veilig in het luchtruim kunnen worden ingepast en of dit kan zonder extra hinder voor omwonenden. Nieuwe vliegroutes zijn nog niet uitgewerkt en de impact op de omgeving is onbekend.

Daarnaast waarschuwen de experts dat als gevolg van de plannen elders juist hinder kan toenemen. Door uitbreiding van militair oefengebied in het noorden verplaatst een drukke naderingsroute voor Schiphol naar het zuiden, waardoor regio’s als Harderwijk, Zeewolde en delen van Oost-Nederland mogelijk meer vliegtuigen over zich heen krijgen.

Dringend advies: 

De commissie geeft een duidelijk en dringend advies aan minister Tieman van Infrastructuur en Waterstaat (BBB) en de staatssecretaris Tuinman van Defensie (BBB): maak een pas op de plaats! Ze raadt aan geen definitieve besluiten te nemen over de herindeling van het luchtruim zolang de gevolgen voor de leefomgeving nog zo onduidelijk zijn. Negeert het kabinet dit advies, dan loopt het risico op juridische procedures en vertragingen.

Kortom: eerst het huiswerk goed doen en aantonen dat burgers er niet op achteruitgaan.

Meer weten?

Het complete rapport is hier te vinden.

Rapport Adviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening.

De Stentor: ‘Harde kritiek op nieuwe indeling luchtruim, ‘compleet onduidelijk’ hoe Lelystad Airport daar in past’

Omroep Flevoland: ‘Adviescommissie kritisch over uitbreiding Lelystad Airport’

RTL Nieuws: ‘Nieuwe indeling luchtruim levert geen milieuwinst op’

Eerdere items over de luchtruimherziening en laagvliegroutes

SATL stuurt dringende oproep aan informateur Buma

SATL stuurt dringende oproep aan informateur Buma

SATL heeft informateur Buma een brief gestuurd met de dringende oproep om aandacht te geven aan de diverse argumenten om Lelystad Airport niet open te stellen voor groothandelsverkeer. SATL uit namens alle aangesloten groepen haar ongerustheid over de gevolgen van plannen van Schiphol Group in nauwe samenwerking met de minister van Infrastructuur en Waterstaat om over lange afstanden te gaan laagvliegen boven grote delen van Nederland. 

Schadelijk

SATL is niet op voorhand gekant tegen burgerluchtvaart als zodanig, maar wel alert en kritisch over nodeloos veel en schadelijk vliegen. Het is er door ervaring en onderzoek van overtuigd geraakt dat opening voor de burgerluchtvaart onherroepelijk hiertoe zal leiden. Daarin voelt SATL zich
gesterkt door diverse uitspraken van de Tweede Kamer over onder meer de onwenselijkheid van autonome groei alsook door de verschillende moties om het vliegveld dicht te houden voor vakantieverkeer.

Twijfelachtige gronden

Desondanks zijn er allerlei signalen dat bewindslieden van het demissionaire rompkabinet-Schoof nog voor het einde van dit jaar een voldongen feit willen creëren door op twijfelachtige gronden de opening te forceren. Het is uiteraard aan u en de onderhandelende partijen om de consequenties van zo’n geforceerd besluit op zijn merites te beoordelen. SATL is evenwel van mening dat het politiek, bestuurlijk en maatschappelijk niet door de beugel kan.

Dit is middels een schrijven ook al aan de vaste Kamercommissies kenbaar gemaakt.

Tweede Kamer zegt opnieuw 2x ‘NEE’ tegen Lelystad Airport

Tweede Kamer bevestigt standpunt tegen opening Lelystad Airport met nieuwe moties

De Tweede Kamer heeft opnieuw twee moties aangenomen die zich uitspreken tegen de opening van Lelystad Airport voor vakantievluchten. Daarmee bevestigt de Kamer het eerder ingenomen standpunt dat uitbreiding van de luchthaven ongewenst is.

Twee moties op dezelfde dag. Het betreft de motie van VVD-ers Ellian en De Groot over het openen van Lelystad Airport voor groothandelsverkeer. De meerderheid van de Tweede Kamer stemde tegen deze motie. En het betreft de motie Ceder van de Christenunie over het niet koppelen van het stationeren van jachtvliegtuigen aan de opening van de luchthaven voor de burgerluchtvaart. Deze motie werd aangenomen.

Ook in een eerdere stemming in 2024 sprak een meerderheid van de Kamer zich al uit tegen de openstelling van Lelystad Airport. De twee in september 2025 aangenomen moties onderstrepen dat standpunt opnieuw.

“Met deze nieuwe moties spreekt de Tweede Kamer zich opnieuw duidelijk uit: er is geen politieke steun voor de opening van Lelystad Airport voor burgerluchtvaart,” zegt dr. ir. Leon Adegeest, voorzitter SATL. “Het is tijd om de focus te verleggen naar de alternatieven voor deze plek.”

Alternatieven

De moties versterken de politieke druk op het kabinet om het dossier-Lelystad af te sluiten en werk te maken van een goede alternatieven voor deze locatie. Er zijn talloze alternatieven te bedenken die niet schadelijk zijn en wel waarde opleveren voor Lelystad en de regio.

Motie Christenunie, Ceder 23 sept 2025
Motie VVD, Ellian/ de Groot 23 sept 2025