Nachtvluchten

Hoe nachtvluchten op papier worden weg-gedefinieerd

Voor Lelystad Airport geldt geen nachtvluchten. Klopt dat? > Nee

Nee dat klopt niet. Als Lelystad Airport opent, krijgen omwonenden en mensen die wonen onder de laagvliegroutes, recreanten en recreatie ondernemers overlast van nachtvluchten. Dit ondanks de belofte van Schiphol en het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat aan de Tweede Kamer dat er geen nachtvluchten komen op Lelystad Airport.

Norm = 8 uur nachtrust, behalve voor Lelystad Airport.

Een nacht dient 8 uur te duren, die norm is internationaal vastgelegd. ‘Geen nachtvluchten op Lelystad Airport’ is vastgelegd en toegezegd aan de Tweede Kamer. Het voornemen om Lelystad Airport te openen van 06.00 uur tot uiterlijk 24.00 uur is dan ook tegen de regels en eigen beleid (‘terugdringen van nachtvluchten’) in. Dit betekent namelijk een nacht van 6 uur en niet van 8 uur.

De minister wil voor Lelystad Airport de regels niet respecteren vanwege het feit dat ‘… juist de randen van de nacht bedrijfseconomisch van belang zijn voor de luchtvaartmaatschappijen …’ (Luchtvaartnota 20-50). Immers low-cost carriers willen zo vaak mogelijk op een dag heen en terug vliegen voor een zo hoog mogelijke opbrengst.

Kortgezegd: omdat (budget)luchtvaartmaatschappijen zoveel mogelijk winst willen maken, staat de minister toch nachtvluchten toe en hebben honderdduizenden burgers en ondernemers onder de laagvliegroutes onvoldoende nachtrust.

Gebrek aan nachtrust zorgt voor gezondheidsproblemen

De overheid is zich heel bewust van de schadelijke effecten van nachtvluchten op de menselijke gezondheid. Dit probleem is nadrukkelijk beschreven in de Luchtvaartnota 2020-2050. Het beleid is zelfs om de nachtvluchten terug te dringen met daarbij het verbod om deze te verplaatsen naar 'de randen van de nacht'. Zo zijn op Eindhoven Airport de vroege vluchten tussen 06:00 en 07:00 uur in de ban gedaan.

Maar vreemd genoeg vaart het ministerie voor Lelystad Airport een heel andere koers...

De Feiten

  • Europese voorschriften: een nachtperiode moet acht uur duren;
  • In de Luchtvaartnota 2020 - 2050 wordt duidelijk als richtlijn gesteld:
    Nachtvluchten verminderen;
  • Als gevolg hiervan is in 2020 voor Eindhoven Airport bepaald dat vluchten tussen 06:00 en 07:00 komen te vervallen;
  • Als Lelystad Airport open gaat, dan betekent dit een nachtperiode van 6 uur. En daarmee voldoen de openingstijden niet aan de Europese voorschriftenèn het gaat in tegen de Nederlandse beleids uitgangspunten; 
  • Algemeen bekend: Gebrek aan nachtrust heeft schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid.

Wat zijn eigenlijk nachtvluchten?

Dat zijn vliegbewegingen die tussen 23.00 uur en 7.00 uur worden uitgevoerd. Op de site van Schiphol valt te lezen:

‘Nachtvluchten op Schiphol zijn alle vluchten die tussen 23.00 uur ’s avonds en 7.00 uur ’s ochtends plaatsvinden. Vliegtuigen die in deze nachtelijke uren opstijgen of landen kunnen de slaap van omwonenden ver¬storen en zorgen daarmee voor extra hinder.’

Ter verklaring van de gekozen tijden, schreef minister Van Nieuwenhuizen in juni 2020 aan de Tweede Kamer het volgende: ‘Deze definitie komt voort uit Europese voorschriften die voorschrijven dat een nachtperiode acht uur moet duren.’

Wat zijn vluchten ‘in de randen van de nacht’?

Dat zijn vluchten tussen 22.00 en 23.00 uur ’s avonds en 7.00 en 8.00 uur in de ochtend. Tijden waarin jonge kinderen ’s avonds al lang naar bed zijn en veel volwassenen eveneens al of nog liggen te slapen. Tijden die daarom ook als extra belastend en schadelijk voor welzijn en volksgezondheid worden aangemerkt. Reden waarom Pieter van Geel in zijn rapport over de ontwikkeling van Eindhoven Airport aandrong om het vliegen van 20.00-8.00 terug te dringen. Op zijn advies werd in 2020 de openingstijd van Eindhoven op 7.00-23.00 gesteld

Herdefinieren

De ‘randen van de nacht’ waren overigens een slimmigheidje van PvdA-voorman Wim Kok om bezwaren tegen vliegen tot 2.00 uur ’s nachts en na 6.00 uur ’s morgens te bagatelliseren.
Anno 2020 met alle kennis van nu hebben ze op het ministerie van IenW gedacht: dat kan nóg eufemistischer en nóg minder associaties met slaapverstoring oproepend;
In hun Nota van antwoord op de  zienswijzen op de ontwerp-luchtvaartnota 2020-2050, staat de volgende maskerade:

‘In 4.2.4 zijn de ambities ten aanzien van nachtvluchten voor Schiphol verder geconcretiseerd. Ook is de tekst ten aanzien van nachtperiode en de randen van de nacht kloppend gemaakt: 22-23 uur en 7-8 uur zijn niet de randen van de nacht, maar de randen van de dag.

Ze kennen en onderkennen het grote maatschappelijk probleem van de slaapverstoring, maar willen niet morrelen aan de tijden want daar hangen voor de sector nadelige prijskaartjes aan. Dus nemen ze hun toevlucht tot herdefiniering: iedereen in slaap proberen te sussen door nacht dag te noemen.

Wat zegt de Luchtvaart Nota 2020 - 2050?

De luchtvaartnota windt er geen doekjes om: de luchtvaart heeft negatieve effecten en de slaapverstoring, de geluidshinder en de gezondheidseffecten door de uitstoot van schadelijke stoffen vormen daarbij de top drie. Logisch dat de aanpak van nachtvluchten en vliegen in de randen van de nacht hoog op de prioriteitenlijst is geplaatst. De lijst:

Om elk misverstand over de intenties van het kabinet weg te nemen, legt de ontwerpnota verderop nog een keer kort en bondig uit dat de rijksoverheid de nachtvluchten actief zal terugdringen en verschuiving naar de randen van de nacht wordt verboden:

‘Vliegtuiglawaai in de nacht kan de slaap verstoren en leiden tot gezondheids¬klachten. Daarom vermindert de rijksoverheid het aantal nachtvluchten tussen 23.00 en 7.00 uur. Meer hinder in de randen van de nacht door verschuiving van nachtvluchten zal niet worden toegestaan.’

Wat is het beleid voor Lelystad Airport?

In het Luchthavenbesluit Lelystad Airport 2015 (LHB-2015) is opgenomen dat het vliegveld geopend zal zijn van 6.00 tot 23.00 uur, met voor zowel inkomend als vertrekkend vliegverkeer een ‘extensie’ of uitloopmogelijkheid in geval van vertraging of calamiteit.

IenW wil aan de openingstijden voor LA niets wil veranderen want in de Nota van antwoord op de zienswijzen bij de ontwerp-luchtvaartnota staat, ‘dat juist de randen van de nacht bedrijfseconomisch van belang zijn voor de luchtvaartmaatschappijen die opereren op deze luchthavens’.

Tegen het landelijke èn het Europese beleid in worden er voor Lelystad Airport uitzonderingen gemaakt!

Gevolgen voor omwonenden

Een eenvoudige rekensom leert dat met de beoogde openingstijden de effectieve tijd voor ongestoorde nachtrust niet de normatieve acht uren zijn, maar slechts zeven en bij gebruik van de extensieruimte zelfs maar zes. Met de bekende gevolgen voor gezondheid, concentratievermogen, school- en werkprestaties, welzijn en woongenot.

Wat deed SATL?

In 2019 diende SATL een uitgebreide zienswijze in bij het ontwerp van een aangepast luchthavenbesluit voor Lelystad.
In dit 217 pagina’s tellende boekwerk ('Lelystad Airport voor gezien') wordt met kracht van argumenten een lans gebroken voor een reguliere openingstijd van 7.00-22.00, met een extensie tot uiterlijk 23.00 voor alléén binnenkomende vliegtuigen die tijdens de vlucht in onvoorzienbare problemen zijn gekomen.

Ook in de zienswijze die SATL in juli 2020 indiende wordt gewezen op de gelijkheid van behandeling, het landelijk beleid, terugdringen van nachtvluchten en een verbod op het schuiven naar de randen van de nacht, is overal van toepassing behalve bij Lelystad Airport.

Het is aan de politiek

Het is aan de politiek om het beleid dat is uitgestippeld te waarborgen:

  • Alle politieke partijen zijn er van doordrongen dat slaapverstoring een groot maatschappelijk probleem is.
  • Vrijwel alle partijen beseffen dat de randen van de nacht ontzien moeten worden.
  • De hele Tweede Kamer schaart zich achter de door SP-Kamerlid Cem Laçin geijkte formule voor Lelystad: ‘geen nacht en geen vracht’. Ook de minister (Van Nieuwenhuizen) verzekert dat ze de formule respecteert.
  • De Tweede Kamer heeft zich met duidelijke meerderheid uitgesproken vóór de motie van CU-Kamerlid Eppo Bruins over de coronasteun aan de KLM.
    Deze motie zoomt in op de oneigenlijkheid van de koppeling van de afname van het aantal nachtvluchten op Schiphol en de uitbreiding van vliegveld Lelystad. Omdat de afname van het aantal nachtvluchten los van Lelystad en de coronacrisis al eerder aan de omwonenden van Schiphol was toegezegd.

Download hier het gehele document met alle verwijzingen.

Lees ook:

  • lelystad airport krant
  • verzet lelystad airport