Luchtruimherziening biedt geen enkele oplossing voor laagvliegen

Op uitnodiging van de Tweede Kamer werden diverse experts uitgenodigd voor een rondetafelgesprek om hun inzichten te delen over Lelystad Airport. Uiteraard werd ook SATL uitgenodigd om haar visie en inzichten te delen.

SATL heeft nog eens benadrukt dat er niets klopt van de claim door Schiphol Group en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat het probleem laagvliegen opgelost zou zijn. De realiteit is echter dat het niet opgelost kan worden, ook niet met de herziening van het luchtruim. Met de plannen blijft laagvliegen over lange afstanden bestaan, de situatie verslechtert zelfs. In plaats van een inhoudelijke oplossing is vooral sprake van framing en het doen van onbewezen claims. Dit bemoeilijkt een eerlijk oordeel door politiek en bestuur en ondermijnt de vereiste onafhankelijke, zorgvuldige en transparante rol van het ministerie.

Zie ook: Rondetafelgesprek over Lelystad Airport | Tweede Kamer der Staten-Generaal

Onafhankelijk adviescommissie: Plannen ‘compleet onduidelijk’.

Eind 2025 kwam een door de Tweede Kamer ingestelde adviescommissie tot een soortgelijke conclusie: De adviescommissie haalt hard uit naar de plannen luchtruimherziening omdat het onduidelijk is of de beloofde winst – minder geluid en schonere lucht – daadwerkelijk wordt behaald. Over de laagvliegroutes zegt het advies dat het nog volstrekt onduidelijk is hoe de vliegroutes veilig in het luchtruim kunnen worden ingepast en of dit kan zonder extra hinder voor omwonenden.

Lees hier meer over dit advies.

Meer hierover

Elsevier Magazine: ‘Grote plannen, harde grenzen: Lelystad Airport vast in juridisch moeras.’

RTL Nieuws: ‘Naar de costa’s vanaf vliegveld Lelystad gaat nog wel tien jaar duren.’

De Stentor: ‘Dit is wat experts tegen de Tweede Kamer zeggen over de kansen van vakantievliegveld Lelystad.’

SchipholWatch: ‘Professor Beunen: Lelystad Airport is juridisch en ecologisch een fata morgana.

Pitane: ‘Experts en provincies botsen: Lelystad Airport dreigt juridisch slagveld te worden’.

12 december 202520 december 2025

8 burgemeesters (wederom): ‘Geen opening Lelystad Airport’

Acht burgemeesters van Noord-Veluwse gemeenten roepen minister Robert Tieman van Infrastructuur en Waterstaat op om geen besluit te nemen over de opening van Lelystad Airport.

De burgemeesters vrezen dat vakantievluchten over de Veluwe de leefbaarheid en natuur in het gebied ernstig aantasten. Volgens hen moeten deze zorgen eerst serieus worden meegewogen voordat er een besluit valt.

Het is in dit dossier de zoveelste oproep van deze burgemeesters aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat om te komen tot een redelijke belangenafweging en zorgvuldige processen, waarbij de bezwaren van gemeenten serieus worden genomen.

Waarschuwing: onacceptabele gevolgen

Eerder in 2025 deden gemeenten deze oproep:

Noord-Veluwse gemeenten waarschuwen minister voor onacceptabele gevolgen luchtruimherziening

Lees meer

De Stentor: Burgemeesters Noord-Veluwe tegen minister: ‘Open Lelystad Airport niet’

Harderwijker Courant: Gemeente Harderwijk maakt zich zorgen over vliegroutes en stuurt samen met andere gemeenten brief aan minister

RTV Focus: Noord-Veluwse burgemeesters waarschuwen voor overhaaste opening Lelystad Airport

Gemeente Elburg: Burgemeesters Noord-Veluwe: maak bij Lelystad Airport pas op de plaats

Maatschappelijk en politiek draagvlak voor Lelystad Airport

30 november 202530 november 2025

Direct omwonenden: ‘Onze zorgen over Lelystad Airport worden genegeerd’

Direct omwonenden van Lelystad Airport reageren teleurgesteld op de recente uitlatingen van staatssecretaris Gijs Tuinman (BBB) over de toekomst van het vliegveld. Zij vinden dat hun zorgen over mogelijke extra geluidsoverlast en de impact van militaire activiteiten onvoldoende worden meegenomen. Dit laat De Club Direct Omwonenden (CDO) weten in een brief aan de Tweede Kamer en provincie Flevoland.

De onrust is de afgelopen weken toegenomen nu Lelystad is gekozen als locatie voor de stationering van F-35-straaljagers. Minister Tieman van IenW (BBB) is nog steeds voorstander van de koppeling met vakantievluchten. Veel bewoners vrezen dat vooral een koppeling grote gevolgen zal hebben voor hun leefomgeving. CDO stelt dat

Volgens de omwonenden blijft er vanuit Den Haag vooral sprake van mooie woorden, zonder dat hun bezwaren daadwerkelijk worden meegenomen in besluitvorming. Zij roepen het kabinet op om eerst duidelijkheid te geven over de plannen en serieus naar alternatieven te kijken.

‘Koppelverkoop’

De Club heeft al eerder nadrukkelijk afstand genomen van het standpunt van de provincie en de gemeente Lelystad, die vakantievluchten als voorwaarde stellen voor de komst van F-35’s: ‘koppelverkoop’.

In een eerdere brief stelden zij: ‘… Dat we ruimte voor Defensie nodig hebben, begrijpen wij als omwonenden ook en de komst van de F35 is indien er met
Defensie goede afspraken kunnen worden gemaakt, voor omwonenden aanvaardbaar. Ook wij verstaan de huidige tijdsgeest. Maar goedkope vluchten naar de zon hebben wat ons betreft, gezien de daarmee samenhangende overlast echt geen prioriteit….’

Meer hierover

Omroep Flevoland: ”Direct omwonenden vliegveld: ‘Staatssecretaris neemt ons niet serieus”

Stichting CDO

26 november 202526 november 2025

Experts fileren plan herindeling luchtruim: ‘Plan voor Lelystad Airport compleet onduidelijk’

Een onafhankelijke adviescommissie, die op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek heeft gedaan naar de nut en noodzaak van de nieuwe indeling van het luchtruim, heeft haar advies uitgebracht. De adviescommissie haalt hierin hard uit naar de plannen. Volgens de experts is het onduidelijk of de beloofde winst – minder geluid en schonere lucht – daadwerkelijk wordt behaald. Sterker nog: de totale geluidsbelasting zal waarschijnlijk niet afnemen. De boodschap van de commissie is helder: het kabinet kan zijn beloften niet hardmaken en moet de plannen grondig heroverwegen.

Zeer kritisch

De Adviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening is een onafhankelijke groep experts, die op verzoek van de Tweede Kamer advies geeft over de herindeling van het luchtruim. De commissie, onder voorzitterschap van oud-gedeputeerde Jan Jacob van Dijk en met onder meer luchtvaartdeskundige Joris Melkert (TU Delft), beoordeelt of de plannen haalbaar zijn en voldoende rekening houden met omwonenden. Ook een afgevaardigde van SATL heeft zijn inhoudelijke bijdrage geleverd.

Het rapport is vooral kritisch over Lelystad Airport. De commissie stelt dat het compleet onduidelijk is hoe deze luchthaven – bedoeld voor F-35-oefenvluchten én vakantievluchten – veilig en zonder extra hinder kan worden opgenomen in het vernieuwde luchtruim.

Geen oplossing laagvliegroutes

De huidige laagvliegroutes, waar veel zorgen over bestaan, zouden in de toekomst verdwijnen, zo is omwonenden en de Tweede Kamer altijd voorgehouden in de groeiplannen van het vliegveld. Voormalig minister Nieuwenhuizen beloofde in 2019: ‘Ze vliegen straks zo hoog dat je het niet meer hoort‘. Met de herziening van het luchtruim, zouden alle problemen van de laagvliegroutes worden opgelost. Demissionair minister Tieman (BBB) staat ook op dit standpunt.

De experts van SATL hebben keer op keer benadrukt dat er veel loze beloften zijn, maar dat er nog steeds geen haalbare oplossing is voor de schadelijke laagvliegroutes.

Laat je niet misleiden: Laagvliegroutes zijn niet opgelost.

Geen oplossing: vliegtuigen blijven tóch laag over komen.

En de commissie bevestigt dit. In het advies wordt gesteld dat het nog volstrekt onduidelijk is hoe de vliegroutes veilig in het luchtruim kunnen worden ingepast en of dit kan zonder extra hinder voor omwonenden. Nieuwe vliegroutes zijn nog niet uitgewerkt en de impact op de omgeving is onbekend.

Daarnaast waarschuwen de experts dat als gevolg van de plannen elders juist hinder kan toenemen. Door uitbreiding van militair oefengebied in het noorden verplaatst een drukke naderingsroute voor Schiphol naar het zuiden, waardoor regio’s als Harderwijk, Zeewolde en delen van Oost-Nederland mogelijk meer vliegtuigen over zich heen krijgen.

Dringend advies:

De commissie geeft een duidelijk en dringend advies aan minister Tieman van Infrastructuur en Waterstaat (BBB) en de staatssecretaris Tuinman van Defensie (BBB): maak een pas op de plaats! Ze raadt aan geen definitieve besluiten te nemen over de herindeling van het luchtruim zolang de gevolgen voor de leefomgeving nog zo onduidelijk zijn. Negeert het kabinet dit advies, dan loopt het risico op juridische procedures en vertragingen.

Kortom: eerst het huiswerk goed doen en aantonen dat burgers er niet op achteruitgaan.

Meer weten?

Het complete rapport is hier te vinden.

Rapport Adviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening.

De Stentor: ‘Harde kritiek op nieuwe indeling luchtruim, ‘compleet onduidelijk’ hoe Lelystad Airport daar in past’

Omroep Flevoland: ‘Adviescommissie kritisch over uitbreiding Lelystad Airport’

RTL Nieuws: ‘Nieuwe indeling luchtruim levert geen milieuwinst op’

Eerdere items over de luchtruimherziening en laagvliegroutes

14 november 202526 november 2025

SATL stuurt dringende oproep aan informateur Buma

SATL heeft informateur Buma een brief gestuurd met de dringende oproep om aandacht te geven aan de diverse argumenten om Lelystad Airport niet open te stellen voor groothandelsverkeer. SATL uit namens alle aangesloten groepen haar ongerustheid over de gevolgen van plannen van Schiphol Group in nauwe samenwerking met de minister van Infrastructuur en Waterstaat om over lange afstanden te gaan laagvliegen boven grote delen van Nederland.

Schadelijk

SATL is niet op voorhand gekant tegen burgerluchtvaart als zodanig, maar wel alert en kritisch over nodeloos veel en schadelijk vliegen. Het is er door ervaring en onderzoek van overtuigd geraakt dat opening voor de burgerluchtvaart onherroepelijk hiertoe zal leiden. Daarin voelt SATL zich
gesterkt door diverse uitspraken van de Tweede Kamer over onder meer de onwenselijkheid van autonome groei alsook door de verschillende moties om het vliegveld dicht te houden voor vakantieverkeer.

Twijfelachtige gronden

Desondanks zijn er allerlei signalen dat bewindslieden van het demissionaire rompkabinet-Schoof nog voor het einde van dit jaar een voldongen feit willen creëren door op twijfelachtige gronden de opening te forceren. Het is uiteraard aan u en de onderhandelende partijen om de consequenties van zo’n geforceerd besluit op zijn merites te beoordelen. SATL is evenwel van mening dat het politiek, bestuurlijk en maatschappelijk niet door de beugel kan.

Dit is middels een schrijven ook al aan de vaste Kamercommissies kenbaar gemaakt.

16 oktober 202525 november 2025

Nieuwe kieswijzer brengt partijstandpunten over Lelystad Airport in kaart

Met het oog op de komende Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober as. is een nieuwe online kieswijzer gelanceerd die de standpunten van politieke partijen over Lelystad Airport inzichtelijk maakt.

Lelystad Airport is een onderwerp dat regelmatig tot politieke en maatschappelijke discussie leidt. Van schadelijke laagvliegroutes die niet opgelost kunnen worden tot gemanipuleerde geluid- en stikstofcijfers en het tegen de opdracht van de Tweede Kamer in, opkopen van boerderijen.

De nieuwe kieswijzer helpt kiezers om te zien hoe partijen zich positioneren op thema’s als krimp of groei van de luchtvaart en de toekomst van Lelystad Airport en laat zien hoe partijen zich hebben ingezet voor de belangen van omwonenden en mensen die zich zorgen maken over hun leefomgeving.

De initiatiefnemers willen met het instrument bijdragen aan een beter geïnformeerd publiek debat in aanloop naar de verkiezingen.

De kieswijzer is te raadplegen via www.stemhoger.nl.

23 september 202516 oktober 2025

Tweede Kamer zegt opnieuw 2x ‘NEE’ tegen Lelystad Airport

Tweede Kamer bevestigt standpunt tegen opening Lelystad Airport met nieuwe moties

De Tweede Kamer heeft opnieuw twee moties aangenomen die zich uitspreken tegen de opening van Lelystad Airport voor vakantievluchten. Daarmee bevestigt de Kamer het eerder ingenomen standpunt dat uitbreiding van de luchthaven ongewenst is.

Twee moties op dezelfde dag. Het betreft de motie van VVD-ers Ellian en De Groot over het openen van Lelystad Airport voor groothandelsverkeer. De meerderheid van de Tweede Kamer stemde tegen deze motie. En het betreft de motie Ceder van de Christenunie over het niet koppelen van het stationeren van jachtvliegtuigen aan de opening van de luchthaven voor de burgerluchtvaart. Deze motie werd aangenomen.

Ook in een eerdere stemming in 2024 sprak een meerderheid van de Kamer zich al uit tegen de openstelling van Lelystad Airport. De twee in september 2025 aangenomen moties onderstrepen dat standpunt opnieuw.

“Met deze nieuwe moties spreekt de Tweede Kamer zich opnieuw duidelijk uit: er is geen politieke steun voor de opening van Lelystad Airport voor burgerluchtvaart,” zegt dr. ir. Leon Adegeest, voorzitter SATL. “Het is tijd om de focus te verleggen naar de alternatieven voor deze plek.”

Alternatieven

De moties versterken de politieke druk op het kabinet om het dossier-Lelystad af te sluiten en werk te maken van een goede alternatieven voor deze locatie. Er zijn talloze alternatieven te bedenken die niet schadelijk zijn en wel waarde opleveren voor Lelystad en de regio.

Motie VVD, Ellian/ de Groot 23 sept 2025

20 september 202523 september 2025

Laat je niet misleiden: Laagvliegroutes zijn niet opgelost.

Laagvliegroutes rondom Lelystad Airport: beloftes vs. realiteit

Lelystad Airport is al jarenlang onderwerp van flinke discussie, vooral over de zogenoemde laagvliegroutes — trajecten waarin vliegtuigen over lange afstanden laag over het land vliegen, met geluidsoverlast, milieu- en gezondheidsrisico’s tot gevolg. Keer op keer zijn beloften gedaan dat deze routes, bij opening voor commerciële vluchten, “opgelost” zouden worden. Een toenmalige minister van IenW sprak breeduit in de media dat (citaat) ‘de vliegtuigen straks zo hoog vliegen dat je ze niet meer hoort’.

Feit is dat bij opening Lelystad Airport laagvliegroutes niet opgelost zijn en ook niet opgelost kunnen worden.

Misleidend

De luchtvaartindustrie wil doen geloven dat laagvliegroutes zijn of worden opgelost. Dit is helaas niet de waarheid en misleidend. Onderzoeken tonen mogelijke alternatieven, maar bieden geen enkele definitieve of haalbare oplossing. Simpelweg omdat laagvliegroutes niet opgelost kunnen worden. Lelystad ligt relatief dichtbij Schiphol en andere drukke luchtroutes. Het verkeer van en naar deze luchthaven moet onder het andere verkeer door. Om conflicten te vermijden, moet laag worden gevlogen en met steilere dalingen worden gewerkt.

Lelystad: niet geschikt

Luchtverkeersleiding Nederland LVNL concludeerde in een advies in 2009 al dat de locatie van Lelystad Airport ongeschikt is, het zou te dicht bij Schiphol liggen. De toenmalige minister van IenW hield dit rapport achter voor de Tweede Kamer. Zembla maakte hier een documentaire over.

Zembla: ‘Luchtruim niet geschikt voor uitbreiding Lelystad Airport’

Alternatieven bieden geen oplossing

Onderzoek naar alternatieven, routevarianten die mogelijk lagere overlast bieden geen haalbare oplossingen en geven geen enkele garantie voor inwoners van Nederland. Het luchtruim in Nederland is nu eenmaal vol.

Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) concludeerde eind 2023 dat het technisch mogelijk is om de omstreden laagvliegroute boven Overijssel (Lemelerveld e.a.) niet te gebruiken bij 10.000 vliegtuigbewegingen per jaar. Echter, het vermijden van die route leidt tot extra belasting van andere gebieden, bijvoorbeeld de Noordoostpolder.

Het wekken van de suggestie dat ‘laagvliegen zou zijn opgelost’ is misleidend. Trap er niet in.

Meer

Lelystad Airport kan niet open. Dit is waarom.

Lelystad: ongeschikt als locatie

Zembla: Luchtruim niet geschikt voor uitbreiding Lelystad Airport

Provincie en gemeenten Overijssel: laagvliegroutes onacceptabel

15 mei 2025

Geen enkele logica en legitimiteit om Lelystad Airport te openen voor vakantievluchten

Vandaag werd bekend dat minister Madlener van Infrastructuur en Waterstaat voornemens is om op korte termijn twee besluiten te nemen over de toekomst van Lelystad Airport. De ministerraad bespreekt komende week: Het stationeren van F-35 gevechtsvliegtuigen op Lelystad Airport. En het alsnog openen van Lelystad Airport voor grootschalig handels- en vakantieverkeer.

Poging om opening te forceren

Er is geen enkele logische en legitieme reden om de luchthaven nu wel te openen voor vakantievluchten. De problemen rondom Lelystad Airport zijn immers nog altijd niet opgelost. Toch probeert Schiphol de opening weer te forceren. Ditmaal door te stellen dat áls defensie de luchthaven gaat inzetten voor F35’s, er óók 10.000 vakantievliegtuigen moeten mogen.

En dat uit de mond van een minister, die alle belangen moeten afwegen. F35’s toelaten terwijl de natuurvergunning voor alleen 10.000 vliegbewegingen met vakantievliegtuigen nog niet eens rond is is één ding. Maar om dan het milieu, de stikstof, de lawaaioverlast en leefbaarheid allemaal maar bij het oud vuil te zetten door voor én én te gaan is echt een brug te ver.

Vanuit wiens belang wordt gehandeld?

Welk en wiens belang wordt hier nou eigenlijk gediend met die extra burgerluchtvaart? Niet de (honderd)duizenden omwonenden van Lelystad Airport. En ook niet de (honderd)duizenden omwonenden van Schiphol. Niet de landbouwsector, niet de recreatiesector. Ook niet de woningbouw. Ook niet de belastingbetaler. En de natuur al helemaal niet.

Niet legitiem

De Tweede Kamer heeft zich kort geleden uitgesproken tegen Lelystad Airport als extra burgerluchthaven. De aangenomen motie wacht nog op uitvoering. Het wordt hoog tijd dat het kabinet dáár eens gehoor aan geeft. De minister en de politiek dient alle belangen af te wegen en mag alleen goed onderbouwde en legitieme beslissingen nemen. Dossier Lelystad Airport is nog steeds een puinhoop. Legitieme grond voor opening voor vakantievluchten is er immers niet. Het kan niet zo zijn dat de minister de oren alleen maar laat hangen naar de luchtvaartlobby en daarvoor de leefbaarheid van Nederland te grabbel gooit.

De luchtvaart is er voor Nederland en niet andersom.

SATL-voorzitter dr. Leon Adegeest spreekt klare taal:

“Er is geen enkele logica om áls Defensie met F-35’s naar Lelystad Airport komt, daaraan te koppelen dat óók 10.000 vakantievliegtuigen moeten mogen. aar ook nog eens geen legitieme gronden voor zijn.”

“Politici en bestuurders dienen álle belangen af te wegen. Vakantievluchten toelaten terwijl de Tweede Kamer werd misleid over de ‘overloopfunctie’, Schiphol wordt niet ontlast, laagvliegroutes niet zijn opgelost, er gesjoemeld is met stikstofcalculaties en de natuurvergunning niet op orde is, is al zorgelijk. Maar om dan ook nog de natuur en de leefbaarheid overboord te gooien door voor ‘én én’ te kiezen, is werkelijk een brug te ver”

Lees ook

Poging om defensie te misbruiken voor opening Lelystad Airport

Sjoemelstikstof

Is Lelystad Airport eigenlijk wel rendabel?

Hoe zit het ook alweer met … de natuurvergunning voor Lelystad Airport

31 januari 202531 januari 2025

Ingezonden stuk: Vliegveld Lelystad is ingehaald door de tijd

In dagblad Trouw van 10 januari 2025 is een ingezonden stuk van SATL geplaatst. Dit als reactie op een eerder artikel in dagblad Trouw ‘Wordt dit dan het jaar van Lelystad Airport’ waarin wezenlijke bezwaren en obstakels onderbelicht bleven.

Vakantievluchten van en naar Lelystad Airport? Doe het niet. Het levert alleen maar herrie op en kost de belastingbetaler bakken met geld.

Opinie: Plannen voor vliegveld Lelystad zijn ingehaald door de tijd | Trouw