Auteur: m b

Studie naar geluidsoverlast: Géén garantie dat nieuwere vliegtuigen ook daadwerkelijk stiller zullen zijn.
Het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum publiceerde in oktober 2019 een uitgebreide studie naar de geluidsoverlast van toekomstige vliegtuigen richting 2050. Centrale vraag: Hoeveel stiller worden toekomstige vliegtuigen?

Download het onderzoek hier

Geen garantie over afname geluid

Het onderzoek durft géén garantie te geven over afname van geluid van toekomstige vliegtuigen. Afgezien van mitsen en maren staat op pag. 18 een voorspelling van geluidsreducties per categorie vliegtuigen tussen 2018 en 2050:
Regional Jets (vliegtuigen voor de korte afstand van Embraer en Bombardier): afname met 22 EPNdB vanaf ca. 272 cum. noise level

Small range jets (vliegtuigen voor de middellange afstand): afname met 22 EPNdB vanaf ca 279 cumulatief noise level

Long range jets (2-motorig) (intercontinentale vliegtuigen): afname met 17,5 EPNdB vanaf ca 281 cumulatief noise level

Voorspelling: Kleine geluidsafname waarschijnlijk teniet gedaan door grotere vliegtuigen

In de logaritmische schaal van EPNdB is de voorspelde geluidsafname dan ca. 8% in 32 jaar (van 2018 tot 2050), met als kanttekeningen van het LNR dat dit waarschijnlijk niet gehaald zal worden.
Wat het onderzoek wél laat zien is: Wanneer de vliegtuigen worden vervangen door nieuwere types van gelijk gewicht is er met name een afname in geluid bij de start. Maar er is een hele grote maar… Want wanneer deze vervangende vliegtuigen groter en zwaarder zijn, wat de laatste jaren steeds de ontwikkeling is omdat er steeds meer passagiers worden vervoerd in grotere vliegtuigen, dan wordt deze geluidswinst teniet gedaan.

Letterlijk staat er: “Indien vliegtuigen in de vloot geruild worden voor een groter type:
– Weinig effect op relatieve geluidniveaus
– Toename van absolute geluidniveaus
– Dit kan reducties door technologische vooruitgang (deels) teniet doen”

In het onderzoek wordt verder uitgebreid gesproken over een heel ander soort vliegtuig dat geluidsarmer zou zijn. Echter, de vliegtuigen die nu en de komende jaren verkocht worden en weer 20-30 jaar mee zullen gaan, worden gekocht bij vliegtuigfabrikanten die deze vliegtuigen niet in het assortiment hebben.

Meer over ‘stillere vliegtuigen’
- Up-in-the-sky: ‘Advies Alders: ‘Effect stillere vliegtuigen nagenoeg nul” (februari 2019)
- Op verzoek van De Tweede Kamer is een ‘Factsheet Toekomst Verduurzaming Luchtvaart’ gemaakt. Deze is hier te downloaden.
- Terugkijken: Rondetafelgesprek toekomstperspectief verduurzaming luchtvaart (november 2018)
- Nederlands Dagblad: ‘Wat hebben omwonenden van Schiphol aan stillere vliegtuigen?’ (juli 2019)
- SchipholWatch: ‘Burgers tonen aan: nieuwe vliegtuigen niet stiller’ (juni 2023)
- Trouw: ‘Hinderreductie door stillere vliegtuigen is maar ‘net hoorbaar” (juli 2023)
Lees ook:
19 december 2019
Burgers zijn onfatsoenlijk leiderschap beu en stellen eisen
Uitspraken in tv programma tonen aan dat minister volledig buiten de werkelijkheid staat

Voor de coalitie van bezorgde burgers, verenigd in SATL (Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen), is de maat vol. Zij eist fatsoenlijk leiderschap van minister Van Nieuwenhuizen op het dossier Lelystad Airport. De uitspraken van de minister in het televisieprogramma ‘De Haagse Lobby’ van Rick Nieman over spookluchthaven Lelystad Airport waren de druppel die de emmer deed overlopen. De minister sprak in het interview zowel over ‘vertrouwen terugwinnen’, ‘transparantie’, ‘leefbaarheid als nationaal belang’ als ‘Lelystad zo snel mogelijk open’.

Fout op fout

De coalitie van bezorgde burgers stelt dat een omvangrijk en complex dossier als Lelystad Airport vraagt om ‘fatsoenlijk’ leiderschap en spreekt van wanbeleid. En constateert dat van Nieuwenhuizen en haar ministerie fout op fout maakt. De onderbouwing van Lelystad Airport rammelt: zowel de MER als MKBA zijn onjuist gebleken. De Tweede Kamer is meerdere malen foutief en onvolledig geïnformeerd. Lelystad Airport zou alléén uitgeplaatste vluchten krijgen vanuit Schiphol, conform het standpunt van de Tweede Kamer, zo was nadrukkelijk verzekerd. Zo maakte ze cruciale fouten, bijvoorbeeld over validatie van gegevens, zijn negatieve expert adviezen genegeerd en blijft veel onduidelijk rondom uitgevoerd onderzoek.

181 onbeantwoorde vragen

Ook is het participatieproces misleidend. Zo beloofde de minister beterschap na een tik op de vingers van de Nationale Ombudsman. Het tegendeel is echter waar. Belangrijke rapporten worden niet gedeeld en vragen blijven onbeantwoord. De Luchtvaartnota leverde bijna 10.000 zienswijzen op van burgers, gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties. Een ongekend hoog aantal. Hiermee werd nagenoeg niets gedaan. De Nota Van Antwoord van Van Nieuwenhuizen laat 181 vragen onbeantwoord. Dit ondanks de nadrukkelijke belofte van de minister in augustus om deze vragen snel te beantwoorden.

Duimendraaiend personeel

Lelystad Airport is voor de derde maal uitgesteld. Een opening staat op losse schroeven. Ditmaal vanwege de stikstofcrisis en de uitdaging om met boeren, bouwers en ondernemers een oplossing te vinden. Het is dan ook op zijn minst opmerkelijk dat Van Nieuwenhuizen besloten heeft om vanaf 7 november 2019 en tegen de adviezen in, de laagvliegroutes open te stellen. Het geeft onnodig veel overlast en kosten voor de kleine luchtvaart. Bovendien kost de duimen draaiende luchtverkeersleiding en brandweer miljoenen euro’s belastinggeld. Dit terwijl commissie Remkes nog moet komen met een advies, nota bene op het verzoek van het kabinet zelf.

Dr. ir. Leon Adegeest, voorzitter van SATL: ‘Het lijkt alsof Van Nieuwenhuizen buiten de werkelijkheid staat. Ze heeft de mond vol van transparantie, vertrouwen en leefbaarheid, maar het dossier is een puinhoop. Ze roept dat Lelystad Airport zo snel mogelijk open moet en gaat daarbij volledig voorbij aan de realiteit anno 2019.’

Eisen voor goed leiderschap

De coalitie van burgers, verenigd in SATL, maakt zich grote zorgen om dossier Lelystad Airport en het handelen van de minister en stelt de volgende eisen.

We willen:
1. een minister die zich houdt aan haar woord en gemaakte afspraken nakomt;
2. een minister die beleid baseert op feiten, onafhankelijk onderzoek en advies van experts, ook als dit komt van buiten het ministerie;
3. dat de Tweede Kamer correct en volledig geïnformeerd wordt;
4. een minister die zich aan de wet houdt, zodat burgers de rechter niet hoeven in te schakelen;
5. een minister die vergunningen voor de luchtvaart handhaaft, net zoals dat ook van burgers, boeren, bouwers en kleine ondernemers wordt verwacht;
6. een correct en transparant participatieproces, inclusief een correcte behandeling van zienswijzen;
7. een minister met de veerkracht om te anticiperen op een veranderende tijdgeest.
Want alleen dan kan een weloverwogen beslissing genomen worden over Lelystad Airport en de voorgenomen laagvliegroutes.

Verzet heeft breed draagvlak

Ondanks dat de minister het verzet tegen Lelystad Airport graag wegzet als protest van ‘enkele linkse radicale milieuactivisten’, is het verzet breed gedragen. Burgers actief in de belangengroepen vertegenwoordigen alle politieke stromingen en komen uit maar liefst vijf provincies. Naast burgers hebben ook een reeks van gemeenten en provincies en organisaties als Greenpeace, Natuur en Milieu, De Vogelbescherming bezwaar gemaakt tegen de plannen en werkwijze van de minister. Hier lijkt ze volledig aan voorbij te gaan.
25 november 2019
Stikstofdepositie vliegtuigen veel groter dan berekend

De depositie van stikstof die afkomstig is van vliegtuigen is in Nederland veel groter dan wordt verondersteld. Dat geldt ook voor de berekende stikstofdepositie van Lelystad Airport, stellen de samenwerkende burgercomités die verenigd zijn in de Samenwerkende Actiegroepen tegen Laagvliegen (SATL) in een vandaag verstuurde brief aan de commissie Remkes.

SATL onderzocht de wijze waarop de bepaling van stikstofdepositie door de luchtvaart plaatsvindt. Daarbij ontdekten de burgercomités dat het overgrote deel (ongeveer 80 procent) van de stikstof die vliegtuigen boven Nederland uitstoten niet wordt betrokken bij de bepaling van de hoeveelheid stikstof die neerkomt in Natura2000-gebieden.

Dit komt grotendeels doordat Nederland alleen de stikstof die vliegtuigen uitstoten op een vlieghoogte tot maximaal 900 meter betrekt bij de berekening van de stikstofdepositie op natuurgebieden. Dat is volgens SATL onjuist, omdat vliegtuigen tijdens het landen of opstijgen per saldo vijf keer zo weinig stikstof uitstoten dan wanneer zij boven 900 meter vliegen. Een logisch gevolg van het feit dat het grootste gedeelte van iedere vlucht hoger plaatsvindt dan 900 meter.

SATL vindt het onjuist en onverantwoord dat alleen de stikstofuitstoot tot een vlieghoogte van 900 meter wordt betrokken in de depositieberekeningen. Een onderzoek van de Europese Commissie uit 2004 toont immers aan dat óók de stikstofuitstoot die plaatsvindt boven 900 meter een negatief effect heeft op de kwaliteit van natuurgebieden. Dat komt doordat alle stikstof die vliegtuigen uitstoten, dus ook die op hoogten boven 900 meter, uiteindelijk neerdaalt op het aardoppervlak.

De onderzoekers van SATL stellen daarom vast dat de berekende stikstofdepositie van Lelystad Airport op Natura2000-gebieden veel te laag is. Alle uitstoot van vliegtuigen op een hoogte boven 900 meter is namelijk niet in de stikstofberekeningen voor Lelystad Airport betrokken. Daar komt bij dat ook het wegverkeer dat straks dagelijks en met duizenden tegelijk van en naar Lelystad Airport rijdt op onvolledige wijze in de depositieberekeningen is meegenomen. Zo zijn de toegangswegen naar Lelystad Airport die zijn gelegen buiten de provincie Flevoland niet in het stikstofonderzoek betrokken. Hierdoor vindt een nog verdere onderschatting plaats van de stikstofdepositie op bijvoorbeeld Natura2000-gebied de Veluwe.

SATL roept minister Schouten van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit op om haar collega onmiddellijk te vragen om de stikstofberekeningen voor Lelystad Airport aan te laten vullen met de nu niet berekende depositie van stikstof: die van vluchten boven 900 meter én die van alle verwachte wegverkeersbewegingen van en naar Lelystad Airport.
Volgens SATL is de stikstofdepositie die afkomstig is van de luchtvaart in het algemeen en van Schiphol en de andere luchthavens in het bijzonder in alle stikstofgevoelige Natura2000-gebieden in Nederland drie tot tien keer zo hoog dan tot nu toe wordt verondersteld. Voor Schiphol zijn tot op heden namelijk alleen stikstofberekeningen gemaakt binnen een beperkt studiegebied en op basis van modelmatig bepaalde vlieghoogtes tot 900 meter. In werkelijkheid wordt rond Schiphol veel langer veel lager gevlogen dan op basis van de vlieghoogten die in deze modellen worden gehanteerd. Door de grote drukte op Schiphol wordt in grote delen van Noord-Holland, Zuid-Holland en ook Utrecht structureel lager gevlogen dan 900 meter; binnen een gebied dat veel groter is dan het studiegebied waarbinnen nu de stikstofdepositie van Schiphol is bepaald.

SATL roept het Kabinet op om eerst voor alle luchthavens in Nederland stikstofberekeningen te maken, waarin ook de depositie boven 900 meter wordt bepaald, waarin met de werkelijk gevlogen vlieghoogten wordt gerekend en waarin ook de stikstofdepositie door wegverkeer van, naar en op deze luchthavens wordt betrokken.

Het rapport ” Berekende vs werkelijke stikstofemissie van de luchtvaart in Nederland” kunt u hier downloaden.

Lees hier de brief aan de commissie Remkes.

EenVandaag van 23 oktober hierover:

In de overzichten van welke industrie verantwoordelijk is voor stikstof-emissie wordt zo’n 30% toegeschreven aan het buitenland, maar alle uitstoot van vliegtuigen boven Nederland hoger dan 900 meter zit ook in dat getal, dat is dus niet écht (allemaal) buitenland.

23 oktober 2019
Luchtvaartnota: Krimp luchtvaart onvermijdelijk

Luchtvaartnota milieuorganisaties toont aan: krimp luchtvaart onvermijdelijk

Met veel genoegen stuur ik je de finale versie toe van de gezamenlijke visie De toekomst van Luchtvaart van Natuur&Milieu, Greenpeace en Natuur en Milieufedertaie Noord-Holland. Met jouw ondersteuning laten we zien dat er breed draagvlak is voor radicaal ander luchtvaartbeleid.

Eind dit jaar komt minister Van Nieuwenhuizen met een nieuwe luchtvaartnota 2020-2050. Deze vormt de basis voor de besluiten van het kabinet over groei van luchthavens, vliegroutes en belasting op vliegen.

Natuur & Milieu, Greenpeace en Natuur en Milieufederatie Noord-Holland vinden dat het tijd is voor een fundamentele omslag: de luchtvaart moet passen binnen de grenzen van klimaat, natuur en gezondheid. Daarom overhandigen zij de minister een alternatieve luchtvaartnota.

Het stuk is ondertekend door een brede coalitie van maatschappelijke organisaties. Met een gezamenlijke en dringende oproep aan de minister: krimp van de luchtvaart is onvermijdelijk.

Lees hier de hele nota

5 oktober 2019
SATL aan 2e Kamer: ‘Heiligt het doel alle middelen?’

Heiligt het doel alle middelen? Dit is de vraag die SATL stelt aan de 2e Kamer. SATL, in de persoon van Dr. ir. Leon Adegeest, roept de Tweede Kamer op besluitvorming te baseren op de FEITEN.

Je kunt de oproep ook hier lezen

In de oproep wordt verwezen naar het achterhouden van informatie. Als voorbeeld wordt genoemd het achtergehouden rapport van het in opdracht van het ministerie uitgevoerde onderzoek door SEO Economisch Onderzoek. Met de titel: “De ontwikkeling van een houdbaar afwegingskader voor het luchtvaartpolitieke selectiviteitsbeleid op Schiphol”.

Een artikel over dit rapport en de herhaalde WOB-verzoeken vind je hier

Ook wordt gesproken over het foutief informeren van de Tweede Kamer. Als voorbeeld wordt genoemd de MKBA (Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse). Deze analyse vormt de basis motivatie om Lelystad Airport te ontwikkelen tot een luchthaven voor groot handelsverkeer. De conclusie was dat het openen van Lelystad Airport goed zou zijn voor de economie. Echter, het omgekeerde blijkt het geval blijkt uit een analyse, uitgevoerd door vooraanstaande onafhankelijke economen.

Lees hier het artikel over het onderzoek van de MKBA

Ook is in dossier Lelystad structureel sprake van het negeren van adviezen van experts. Adviezen ten nadele van de opening van Lelystad Aiport om precies te zijn., Belangrijk advies kwam van de Luchtverkeersleiding in 2009: zij adviseerden een andere locatie te zoeken voor het vliegveld. Ook worden de adviezen van vogelexperts, met waarschuwingen voor de risico’s van vogelaanvaringen, stelselmatig genegeerd. In 2019 zijn duizenden zienswijzen (bezwaren) ingediend met vele verbetervoorstellen. Ook deze zijn nagenoeg allemaal genegeerd.

Lees meer over de zienswijzen

Kijk op de pagina: timeline en scroll helemaal naar beneden om te zien vanaf het begintraject welk advies van is gegeven en wat terzijde is gelegd.

9 september 2019
Waarom Schiphol niet moet groeien. De luchthaven is allang geen motor meer van onze economie.

Vlag-Volkslied-Vliegveld

Decennialang moest en zou Schiphol de economie aanjagen. Inmiddels zijn er grote twijfels over verdere groei. De economische opbrengsten van meer vluchten en meer passagiers wegen niet op tegen de overlast. Maar: ‘Je krijgt te maken met een oer-Hollands gevoel en met Hollands glorie.’

Lees het hele artikel in de Groene Amsterdammer hier

5 september 2019
Plan toekomst internationaal reizen: prima duurzame alternatieven

De grenzen van klimaat, veiligheid en overlast voor omwonenden zijn bereikt. GroenLinks Tweede Kamerlid Suzanne Kröger presenteert daarom een plan voor de toekomst van internationaal reizen: Luchtvaart op de Rails.

Dit plan van GroenLinks laat zien dat groei van de luchtvaart niet kan als je rekening houdt met urgente problemen. Tegelijkertijd wordt aangetoond dat het ook helemaal niet hoeft als je de huidige capaciteit beter benut en als de politiek durft te kiezen voor duurzame alternatieven. We hoeven niet méér te gaan vliegen om onze economie veilig te stellen.

Lees er hier meer over.

1 september 2019
Luchthaven besluit gebaseerd op drijfzand: Dringend verzoek om opheldering aan Minister van I&W

SATL heeft geen goed woord over voor de antwoorden die minister van Nieuwenhuizen geeft op vragen op het ontwerp luchthavenbesluit voor Lelystad Airport. Ze beantwoordt vragen niet, onvolledig en zelfs foutief.

Een SATL delegatie heeft op 29 augustus de heer Dronkers van het Ministerie van I&W een schriftelijk reactie overhandigd op de Nota van Antwoord Luchhavenbesluit Lelystad Airport.

Een Nota van Antwoord die de vraag doet rijzen: Heiligt het doel alle middelen? In deze reactie verzoekt SATL de minister van I&W dringend om opheldering over de Nota van Antwoord. Helaas heeft de Nota van Antwoord veel onduidelijk gelaten. De reactie van SATL bevat een selectie van niet-beantwoorde, incompleet beantwoorde of foutief beantwoorde grieven.

In het kader van een transparante discussie en besluitvorming rond Lelystad Airport vindt SATL dat deze informatie bij de Commissie I&W en Tweede Kamer bekend dient te zijn.

Lees hier de brief die SATL heeft overhandigd aan het Ministerie van I&W

Lees hier het verzoek om opheldering. Inclusief een overzicht van alle vragen.

1 september 2019
Moet de luchtvaart groeien om onze welvaart te behouden?
In het publieke debat over luchtvaart spelen economische argumenten een grote rol. Verschillende partijen veronderstellen bepaalde relaties tussen enerzijds luchtvaart, luchthavencapaciteit en bestemmingennetwerk en anderzijds economische groei, welvaart en de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsland.

Natuur & Milieu heeft CE Delft gevraagd om een aantal argumenten te beoordelen op hun wetenschappelijke merites. Het gaat om de volgende argumenten:
1. “Het omvangrijke bestemmingennetwerk van Schiphol is bepalend voor het Nederlandse vestigingsklimaat.”
2. “Capaciteitsrestricties op Schiphol betekenen het einde voor Schiphol als hub-luchthaven en ineenstorting van het netwerk.”
3. “Luchtvaart levert een grote economische toegevoegde waarde voor Nederland in werkgelegenheid en bijdrage aan het BBP.”
4. “Vliegbelasting schaadt de sector en levert het milieu niets op.”
5. “Als de Nederlandse luchtvaart niet kan groeien, doen andere, minder duurzame luchtvaartlanden dat wel.”
1 juli 2019
Geen vertrouwen in onderzoek Ministerie I&W naar belangstelling airlines voor Lelystad Airport

Minister Cora van Nieuwenhuizen van I&W heeft adviesbureau M3 de opdracht gegeven om “onafhankelijk” onderzoek te doen naar de bereidheid van vliegmaatschappijen om vakantievluchten te verplaatsen van Schiphol naar Lelystad Airport. Dat de minister dit onderzoek onafhankelijk noemt, is misleidend. Schiphol Group is namelijk een belangrijke klant van adviesbureau M3. Dit maakt onafhankelijk onderzoek onmogelijk. Ook is de timing van het onderzoek opmerkelijk. Logischerwijs had een dergelijk onderzoek vóór de start van de discussie rond Lelystad Airport plaatsgevonden.

Lees hier het volledige statement van SATL:

190623- Geen vertrouwen in onafhankelijk onderzoek Ministerie I&W

23 juni 2019